Tuyển chọn học sinh vào trường chuyên, lớp chọn ở Mỹ: Điểm thi chỉ là phần nhỏ!

  • 22/06/2020 | 09:13 GMT+7
  • 1.596 lượt xem

Hiện nay việc tuyển sinh vào các trường chuyên, trường trọng điểm cho năm học mới đang nóng lên. Nhân dịp này chúng ta thử tham khảo thêm cách tuyển chọn học sinh ở Mỹ cho các trường lớp này như thế nào? Trong khi ở Việt Nam vẫn lấy thi là chính.

Cô giáo Thu Hồng (Hong Dinh) đang dạy học ở Mỹ đã cho biết những thông tin về vấn đề này, xin chia sẻ với các bạn.
Tác giả bài viết với cuốn sách đã xuất bản ở Việt NamTác giả bài viết với cuốn sách đã xuất bản ở Việt Nam

Những bài kiểm tra và tiêu chí tuyển lựa

CogAT: viết tắt của chữ Cognitive Abilities Test, CogAT là bài thi được áp dụng rộng rãi để quyết định xem một trẻ em/ học sinh có đủ tiêu chuẩn học theo chương trình dành cho trẻ năng khiếu/tài năng (gifted and talented) hay không. Xem cụ thể nội dung bài thi CogAT mẫu theo đường Link ở cuối post nhé.

IOWA Assessments: với tên cũ là Iowa Test of Basic Skills, hay gọi tắt là Iowa Test hay ITBS, do Khoa Giáo dục, trường ĐH Iowa khởi xướng từ năm 1935 với mục tiêu để cải thiện việc dạy, phương pháp sư phạm. Bài thi này ban đầu áp dụng cho học sinh từ mẫu giáo đến lớp 8 ở toàn tiểu bang Iowa. Sau nhiều thập kỷ , rất nhiều tiểu bang khác trên khắp nước Mỹ , trong đó có Georgia của Thu Hồng , sử dụng bài test này.

Những phần trong bài thi Iowa chủ yếu là: Từ vựng, Đánh vần, Tập viết hoa đúng, Sử dụng và Biểu đạt/Phân tích từ, Đọc hiểu, Nghe, Ngôn ngữ, Các khái niệm toán và Ước tính, Bản đồ và Biểu đồ, Dữ liệu và Toán đố, Khoa học xã hội, Khoa học tự nhiên

Xin lưu ý là 2 bài thi này được áp dụng chủ yếu cho học sinh lớp 1, 2, 5 và 8. Chủ yếu dành cho những khối lớp này là do đặc tính lứa tuổi và phát triển tâm lý, trí tuệ. Nếu học sinh lên đến lớp 3 hay 6 mà cô giáo thấy muốn xem xét đưa vào chương trình Năng khiếu (gifted) hay Tài năng (talented) thì sẽ có hội đồng riêng xem xét, tiến hành kiểm tra và đánh giá.

Điều tra, thu thập thông tin qua giáo viên đứng lớp: dựa trên 4 tiêu chí sau để chọn lựa:
Phiếu điều tra, thu thập thông tin học sinhPhiếu điều tra, thu thập thông tin học sinh


A. Khả năng trí tuệ: 
- Học nhanh và dễ dàng
- biết nhiều mảng khác nhau
- lưu giữ và nhớ lại thông tin , kiến thức dễ dàng
- có khoa nói (thậm chí là nói nhiều ) , thể hiện sự phát triển ngôn ngữ vượt trội

B. Thành tích: 
- điểm thi cao
- nhớ nhanh và dễ
- khả năng tổ chức siêu việt
- thích những hoạt động mang tính thử thách
- đặt ra mục tiêu cá nhân và cố gắng để đạt mục tiêu
- dễ dàng hiểu những gì các em nhìn thấy , nghe thấy , hay đọc
- là những người theo đuổi sự hoàn hảo

C. Sự sáng tạo: 
- thể hiện sự tò mò cao độ và thái độ hay đặt câu hỏi
- trí tưởng tượng cực phong phú
- óc hài hước tuyệt vời
- dồi dào năng lượng
- thường nhạy cảm và giàu trực giác
- sở thích đa dạng
- có máu liều, sẵn sàng thử nghiệm
- hay đưa ra những ý tưởng và giải pháp độc đáo
- không theo khuôn mẫu , luôn linh động, chấp nhận sự không hài hoà/trật tự, không sợ sự khác biệt

D. Động lực: 
- luôn kiên định, hướng tới mục tiêu
- khả năng tập trung chú ý cao, lâu
- luôn cảnh giác, sẵn sàng
- luôn thể hiện khát khao học tập để trở thành ai đó, làm được điều gì đó
- độc lập, tự khởi nghiệp
- luôn được điểm cao
- có những sở thích hay bộ sưu tầm đòi hỏi thời gian dài lâu
- hay quan tâm đến những vấn đề của người lớn
- khi làm bài hay hoàn thành dự án không phải chỉ dẫn nhiều

Chỉ cần thỏa mãn ít nhất 2-3 điểm trong một tiêu chí là được. Cũng có những học sinh có đặc điểm nổi trội ở vài tiêu chí. Khi nộp hay lập hồ sơ, kèm theo bảng điều tra năng khiếu này, thầy cô chủ nhiệm phải kèm theo bài viết , mẫu sản phẩm (work sample ) của học sinh được chọn/đề cử . Những sản phẩm hay tác phẩm cho vào hồ sơ phải thể hiện những đặc điểm phù hợp, tương ứng của học sinh đó. Thu Hồng thường chọn những bài thơ , văn (có hoặc không có minh họa ), project , poster, tranh vẽ...

Cũng có khi bố mẹ đề nghị cô cho con của mình vào lớp năng khiếu, tài năng hay thậm chí cho con học nhảy cách. Khi đó, trường hợp của học sinh sẽ được nhóm/bộ phận thầy cô phụ trách gifted/talented xem xét. Hội đồng xét duyệt này sẽ xem kết quả học tập, điểm thi, rồi tiến hành các bài test ngắn để thử (đón xem phần 2), tìm những dặc điểm nêu ra theo 4 tiêu chí trên. Thu Hồng nhớ hồi Andrew (con của tác giả) đang trong quá trình được xét duyệt, ngoài thi CogAT, bạn ý còn phải vẽ con côn trùng một cách sáng tạo. Andrew nhà mình chủ yếu được chọn theo tất cả những đặc điểm của tiêu chí C. Ngoài ra, bạn ý nói nhiều, luôn đòi hỏi sự hoàn hảo trong tác phẩm/công việc.
Tác giả và con trai Andrew PhamTác giả và con trai Andrew Pham

Riêng về việc học nhảy cách, thường bố mẹ thấy con học xuất sắc thì thích cho con học nhảy cách (skip grades/a grade). Nhưng về phía nhà trường, các thày cô thường không khuyến khích vì còn những vấn đề về tâm sinh lý, lứa tuổi, bạn bè, sự hoà nhập. Cũng có những trường hợp học nhảy cách nhưng nói chung là hiếm.

Những nguồn tài liệu/sách tham khảo hay cho học sinh tài năng-năng khiếu

Tất cả những cuốn này đều được chia theo trình độ/khối lớp.

Mỗi cuốn được giới thiệu đều có hình minh họa kèm theo.

1. Creativity Calendar 
Đây là cuốn mình dùng cho các bạn lớp mình khá nhiều , nhất là cho morning work (làm bài hay ôn bài, hoạt động trí óc nhẹ nhẹ để khởi đầu ngày mới, trước khi giờ học chính thức bắt đầu).
Tuyển chọn học sinh vào trường chuyên, lớp chọn ở Mỹ: Điểm thi chỉ là phần nhỏ!
Mình thích cuốn này vì các hoạt động đưa ra thực sự khuyến khích, khơi gợi tính sáng tạo của các em. Cuốn sách được cấu thành dựa trên 4 nguyên tắc của suy nghĩ sáng tạo. 4 nguyên tắc đó là:

Fluency: Sự thành thục, tức là khả năng làm việc hay suy nghĩ trôi chảy, dễ dàng và nhẹ nhàng . Để giúp các em có sự thành thục , nên dạy các em suy nghĩ theo thể loại, phân loại, và cụ thể. Ví dụ: liệt kê tất những gì là đồ ăn mà có màu hồng , hay liệt kê tất cả những vật hình tròn có lỗ ở giữa ...

Flexibility: Sự linh động. Khả năng thay đổi hay biến hoá. Giúp các em nhìn sự vật từ những góc độ khác nhau . Để phát huy, hãy đưa các con những nguyên vật liệu cũ, tái chế để con tạo ra mô hình mới, phát minh mới. Từ cọng rơm thành ăngten, từ chai nước ngọt thành phần thân của robot hay con vật nào đó.

Originality: Tính độc đáo. Tức là tạo ra những ý tưởng, tạo vật mới , không ngờ tới. Để luyện , các em cần biết thay thế, kết hợp, loại bỏ, xếp đặt, biến đổi

Elaboration: Sự phức hợp hoá, phát triển thêm. Một minh họa điển hình là làm bức tranh rõ hơn trong tâm trí người xem bằng cách thêm chi tiết, kiểu mẫu hay lời viết đi kèm. Một cách tốt giúp luyện là cho các em vẽ thành bất cứ hình gì từ đường nét đơn giản, ngẫu hứng .

Ví dụ khác về sự phức hợp: cùng bức tranh vẽ chiếc du thuyền, một đầu đề được coi là bình thường nếu chỉ là "một chiếc du thuyền", khá hơn một chút thì sẽ là "swoosh!"/"lao vút đi", còn hay thì sẽ thành "Caribbean here we come!" /"Biển Caribe ơi hãy đợi chúng mình nhé!"

2. Math Analogies
Là cuốn sách luyện tư duy suy luận trong toán, nhất là suy luận chuỗi lặp lại, hay nối tiếp (patterns).

Từ nhưng con số, hình minh họa đơn giản, các em phải so sánh , tìm điểm tương đồng để biết được đáp án, cụ thể là con số tiếp theo hay hình tiếp theo trong chuỗi con số hay hình được tạo ra dựa trên nguyên tắc nhất định.

Những bài luyện trong cuốn này thực sự khiến các em phải động não để tìm ra nguyên tắc của chuỗi hình hay số.

3. Analogy Crosswords
Tương tự như cuốn vừa rồi, Math Analogies, cuốn này cũng luyện khả năng suy luận , tìm ra nguyên tắc và sự tương đồng. Nhưng cuốn này là về từ vựng qua trò chơi ô chữ. Các em phải tìm ra từ điền vào ô chữ dựa trên khái niệm được đưa ra.
Tuyển chọn học sinh vào trường chuyên, lớp chọn ở Mỹ: Điểm thi chỉ là phần nhỏ!
Ví dụ: peach - tree: melon-? (Nếu peach/đào là dạng cây thì dưa là vine/dạng dây leo; child -?:pupil-teacher (child/trẻ con - adult/người lớn như trong quan hệ trò/pupil với thày/teacher.

4. Math Perplexor
Level A
Level B

Những bài toán đưa ra khá hóc búa gây lúng túng và bối rối. Các em phải gỡ rối từ từ dựa theo những gợi ý sẵn có.

Cuốn này là điển hình của bài luyện tư duy loại suy (deductive reasoning)

5. Addition Adventures: là cuốn sách khác về toán. Hành trình toán học cực hấp dẫn theo những lộ trình hóc búa đầy thử thách để tìm ra câu trả lời. Đây là cuốn sách tuyệt vời vừa để luyện toán, kỹ năng đọc bản đồ, và sự kiên trì.

Tuyển chọn học sinh vào trường chuyên, lớp chọn ở Mỹ: Điểm thi chỉ là phần nhỏ!

6. Editor In Chief:
Level 1
Level 2

Sách luyện ngữ pháp rất kỹ. Mỗi trang là nhiều bài luyện khác nhau về từ vựng, dạng thức từ, dấu câu, dạng câu...

Những sách tham khảo cho các bạn nhỏ lứa tuổi mầm non:

1. Mind Benders Book 1
2. Lollipop Logic
3. Gifted and Talented Test Preparation

Thu Hồng (Giáo viên tiểu học, bang Georgia, Hoa Kỳ)

Ý kiến bạn đọc:

Bạn hãy Đăng nhập để gửi ý kiến của mình.

Đề thi mới nhất

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 8

Tống Phước Hiển

133 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 9

Tống Phước Hiển

102 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 6

Tống Phước Hiển

125 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 7

Tống Phước Hiển

94 lượt thi

Bài kiểm tra cuối kì II (Cuối năm)

Môn Toán học - Lớp 5

xtoan78

61 lượt thi

Xem thêm

Bài giảng mới nhất

Ghi số tự nhiên

Ghi số tự nhiên

Nguyễn Sáng

Toán học - Lớp 6

Xem thêm