Từ bài thơ "Chiếc lá đầu tiên"của thi sĩ Hoàng Nhuận Cầm đến ca khúc "Tất cả đã xa rồi"

  • 29/04/2021 | 20:31 GMT+7
  • 3.211 lượt xem

Nhà thơ, nhà biên kịch Hoàng Nhuận Cầm đã vĩnh biệt chúng ta nhưng các tác phẩm của ông sẽ mãi mãi còn trong ký ức của nhiều thế hệ chúng ta. Bài thơ đặc biệt nhất của ông có lẽ là bài "Chiếc lá đầu tiên" - bài thơ được hoàn thành trong 10 năm.

Bài thơ "Chiếc lá đầu tiên"

Cố thi sĩ Hoàng Nhuận CầmCố thi sĩ Hoàng Nhuận Cầm
Về hoàn cảnh ra đời bài thơ cũng khá đặc biệt. Hoàng Nhuận Cầm từng chia sẻ: “Có bài thơ tôi viết rất nhanh. Ví dụ bài Sông Thương tóc dài tôi viết trong vòng 5 phút trên vỏ bao thuốc lá, riêng bài Chiếc lá buổi đầu tiên tôi viết trong 10 năm. Bài thơ ban đầu có tên là "Trường ơi, chào nhé". Khổ đầu tiên được viết vào năm đầu tiên tôi vào đại học, khi vừa mới bước qua “tuổi khăn quàng, phấn trắng, nắng vô tâm”.

Mùa hè năm 1971, chàng sinh viên Hoàng Nhuận Cầm ngâm nga những câu thơ dang dở:

“Em thấy không - tất cả đã qua rồi
Trong hơi thở, và thời gian rất khẽ
Tuổi thơ kia ra đi cao ngạo thế
Hoa súng tím vào trong mắt lắm say mê

Chùm phượng hồng yêu dấu ấy rời tay
Tiếng ve trong veo xé đôi bờ nước
Con ve tiên tri vô tâm báo trước
Có lẽ một người cũng bắt đầu yêu”.

Hàng trăm nữ sinh khi chép đoạn thơ này đã khóc thút thít khi tiễn bạn lên đường ra trận, còn những sinh viên mặc áo lính như Nguyễn Văn Thạc, Nguyễn Trọng Văn đều ghi sổ tay. Cùng với Hoàng Nhuận Cầm, câu thơ đó ra trận.

Khổ tiếp theo ông viết khi nhập ngũ. Lúc đó là những cảm xúc đã được chắt lọc qua thời gian cùng nỗi nhớ trường lớp, bạn bè, thầy cô, nhớ về tuổi học trò tuổi thần tiên. May mắn là người lính lãng mạn đó lại trở về sau chiến tranh để làm tiếp bài thơ "Chiếc lá đầu tiên" khi mà người bạn thân của mình là Nguyễn Văn Thạc “mãi mãi tuổi 20” nơi mặt trận Quảng Trị.

Khổ cuối cùng của bài thơ ra đời vào thời điểm sau ngày 30/ 4/ 1975, đất nước thống nhất, Hoàng Nhuận Cầm trở lại khoa Văn, Trường Đại học Tổng hợp tiếp tục cuộc đời sinh viên. Trong khoảnh khắc đứng lặng lẽ trên sân trường, ông biết rằng tất cả tuổi thanh xuân đã gửi lại ở trong những cánh rừng lửa đạn, còn trước mắt mình là thế hệ tiếp nối và khi ấy, ông thốt lên:

"Em đã yêu anh, anh đã xa vời
Cây bàng hẹn hò chìa tay vẫy mãi
Anh nhớ quá, mà chỉ lo ngoảnh lại
Không thấy trên sân trường chiếc lá buổi đầu tiên”.

Thơ Hoàng Nhuận Cầm kiệm lời, nhưng nói biết bao nhiêu. “Chiếc lá đầu tiên” chỉ là một trong những bài thơ như thế. Bởi vậy, ngay cả khi giờ đây, nhà thơ đã đi về miền miên viễn nhưng những vần thơ của ông thì sẽ vẫn còn sống mãi trong lòng nhiều thế hệ độc giả về sau.

Xin các bạn đọc lại toàn bộ bài thơ:

Chiếc lá đầu tiên

Em thấy không, tất cả đã xa rồi

Trong hơi thở của thời gian rất khẽ

Tuổi thơ kia ra đi cao ngạo thế

Hoa súng tím vào trong mắt lắm mê say.

Chùm phượng hồng yêu dấu ấy rời tay

Tiếng ve trong veo xé đôi hồ nước

Con ve tiên tri vô tâm báo trước

Có lẽ một người cũng bắt đầu yêu.

Muốn nói bao nhiêu, muốn khóc bao nhiêu

Bài hát đầu, xin hát về trường cũ

Một lớp học bâng khuâng màu xanh rủ

Sân trường đêm - Rụng xuống trái bàng đêm.

 

Nỗi nhớ đầu anh nhớ về em

Nỗi nhớ trong tim em nhớ về với mẹ

Nỗi nhớ chẳng bao giờ nhớ thế

Bạn có nhớ trường, nhớ lớp, nhớ tên tôi?

 

"Có một nàng Bạch Tuyết, các bạn ơi

Với lại bảy chú lùn rất quấy"

"Mười chú chứ, nhìn xem trong lớp ấy"

(Ôi những trận cười trong sáng đó lao xao).

 

Những chuyện năm nao, những chuyện năm nào

Cứ xúc động, cứ xôn xao biết mấy

Mùa hoa mơ rồi đến mùa phượng cháy

Trên trán thầy, tóc chớ bạc thêm.

 

Thôi hết thời bím tóc trắng ngủ quên

Hết thời cầm dao khắc lăng nhăng lên bàn ghế cũ

Quả đã ngọt trên mấy cành đu đủ

Hoa đã vàng, hoa mướp của ta ơi!

 

Em đã yêu anh, anh đã xa vời

Cây bàng hẹn hò chìa tay vẫy mãi

Anh nhớ quá! Mà chỉ lo ngoảnh lại

Không thấy trên sân trường - chiếc lá buổi đầu tiên.

 

Nguồn: Báo Tiền Phong.

Bài thơ "Chiếc lá cuối cùng" được chia sẻ rất nhiều trong cộng đồngBài thơ "Chiếc lá cuối cùng" được chia sẻ rất nhiều trong cộng đồng

Ca khúc "Tất cả đã xa rồi"

Thầy giáo Lê Thống Nhất đã từng mê thơ của thi sĩ Hoàng Nhuận Cầm khi còn là sinh viên và đã có lần khi ra Hà Nội đã cùng với bạn Từ Ngọc Lang, sinh viên khoá 12, Khoa Văn, Đại học Vinh rủ nhau tìm đến tận nhà của thi sĩ. Khi đó, Hoàng Nhuận Cầm đang trong quân ngũ và nhạc sĩ Hoàng Giác, bố của nhà thơ đã thay mặt con trai ký tặng tập thơ "Tuổi hai mươi" cho 2 bạn yêu thơ.

Ngay khi tin nhà thơ, nhà biên kịch Hoàng Nhuận Cầm mất, thầy Lê Thống Nhất đã nghĩ đến việc sáng tác một ca khúc để tưởng nhớ. Phiên bản đầu tiên được viết xong đêm ngày 23/4/2021 trước ngày tổ chức lễ tang nhà thơ.

Ca khúc "Tất cả đã xa rồi" phiên bản đầu tiênCa khúc "Tất cả đã xa rồi" phiên bản đầu tiên
Ca từ của ca khúc trên ở đoạn A là do thầy Lê Thống Nhất viết từ cảm xúc của mình, còn ở đoạn B là những câu thơ được lấy từ 2 bài thơ của nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm.

Nhưng ngày hôm sau, thầy Lê Thống Nhất lại nghĩ đến việc chọn một bài thơ của nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm để phổ nhạc và nhanh chóng chọn ngay bài thơ "Chiếc lá đầu tiên".

Bản nhạc đã ra đời rạng sáng 26/4/2021.
Bản nhạc "Tất cả đã xa rồi" từ bài thơ "Chiếc lá đầu tiên"Bản nhạc "Tất cả đã xa rồi" từ bài thơ "Chiếc lá đầu tiên"
Tác giả âm nhạc chia sẻ: "Bài thơ khá dài và có nhiều chi tiết nên khó đưa tất cả vào một ca khúc. Thế là tôi phải suy nghĩ đến việc lựa chọn những đoạn thơ mà mình thích nhất để phổ nhạc.Trong các câu thơ được chọn ra, tôi chỉ chỉnh 2 câu cho phù hợp với sự phát triển âm nhạc. Khi đặt tên ca khúc, tôi thử tìm kiếm tên bài thơ trên Google thì gặp ca khúc "Chiếc lá đầu tiên" của nhạc sĩ Tuấn Khanh do ca sĩ Hiền Thục thể hiện nhưng với nội dung không phải là nội dung bài thơ. Tìm kiếm thêm thì được biết bài thơ này cũng đã được nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân phổ nhạc do ca sĩ Mỹ Linh thể hiện (có thể nghe tại đây).

Rất may là khi phổ nhạc tôi chưa hề biết bản nhạc của nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, nay nghe kĩ thì nhạc sĩ đã chuyển từ bài thơ tâm sự của chàng trai sang tâm sự của cô gái, còn tôi thì giữ nguyên tâm sự của chàng trai.

Tìm kiếm thêm, tôi lại gặp ca khúc "Chiếc lá đầu tiên" của nhạc sĩ Trọng Đài phổ nhạc từ bài thơ cùng tên của nhà thơ Hoàng Nhuận Cầm do ca sĩ Mai Hoa thể hiện (các bạn có thể nghe tại đây).

Tôi vẫn quyết định chọn tên ca khúc là "Tất cả đã xa rồi" và đề thêm là "phiên bản 2" khi công bố. Ca khúc này là một kỷ niệm để tôi tưởng nhớ tới cố thi sĩ Hoàng Nhuận Cầm, cũng là kỷ niệm một thời chúng tôi đã thích bài thơ này. Ca khúc dành tặng cho các bạn học sinh lớp 12 trong đó có cháu đích tôn của tôi - Lê Võ Việt Khang.

Tôi cũng rất vui khi từ một bài thơ "Chiếc lá đầu tiên" của cố thi sĩ Hoàng Nhuận Cầm đã có ít nhất 3 ca khúc ra đời."

Ca khúc phiên bản 2 đã được chuyển cho nhạc sĩ Nguyễn Thanh Hải hoà âm và mời ca sĩ Quang Luyến thể hiện.
Xin mời các bạn xem MV "Tất cả đã xa rồi" được ra mắt đêm 28/4/2021.

MV xem trên Youtube:

Các bạn tải nhạc đệm (beat) tại đây và tải bản thu của ca sĩ Quang Luyến tại đây
Rất mong các bạn chia sẻ tới các bạn học sinh lớp 12 với lời chúc một mùa thi thành công!

Ý kiến bạn đọc:

Bạn hãy Đăng nhập để gửi ý kiến của mình.

Đề thi mới nhất

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 8

Tống Phước Hiển

133 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 9

Tống Phước Hiển

102 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 6

Tống Phước Hiển

125 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 7

Tống Phước Hiển

94 lượt thi

Bài kiểm tra cuối kì II (Cuối năm)

Môn Toán học - Lớp 5

xtoan78

61 lượt thi

Xem thêm

Bài giảng mới nhất

Ghi số tự nhiên

Ghi số tự nhiên

Nguyễn Sáng

Toán học - Lớp 6

Xem thêm