TS. Quách Tuấn Ngọc: Có thể quý vị chưa biết..."3 chung" từ đâu ra?

  • 06/08/2018 | 08:21 GMT+7
  • 10.731 lượt xem

Chúng ta đang tranh luận khá nhiều để mong muốn có một giải pháp cho việc công nhận tốt nghiệp THPT và tuyển sinh Đại học. Câu chuyện của TS. Quách Tuấn Ngọc, nguyên Cục trưởng Cục CNTT cho chúng ta thêm thông tin về một hình thức thi trước đây.

TS. Quách Tuấn Ngọc thời đang công tácTS. Quách Tuấn Ngọc thời đang công tác

Tình hình lúc đó

Năm 2001 trở về trước, cả nước khốn khổ với thi đại học vì mỗi trường tự chủ ra đề, tự tuyển... Cả nước khốn khổ với các lò luyện thi. Cả phố Tạ Quang Bửu nhan nhản lò luyện và đc tô vẽ thêm với cái tên rất kêu: Lò của thầy Nhất (ngầm hiểu là anh Lê Thống Nhất đấy). Rồi cả nước khốn khổ chờ mong bộ tài liệu Bộ đề thi đại học. Mà chỉ duy nhất một chỗ được quyền in và bán. Rồi cái chỗ đó độc quyền cả tờ giấy thi với cái dấu triện nhỏ nhỏ 13 mm gì đó.
Không khí quảng cáo luyện thi ở TP VinhKhông khí quảng cáo luyện thi ở TP Vinh

Thế là một hôm xưởng in của Bộ bị công an A13 gì đó vào hỏi thăm tội làm con dấu trái quy định. Còn anh Nhất ra quát mấy lò luyện thi thì bị nó quát lại cho: Ông tưởng có mỗi mình ông là Nhất à. Thế là chịu. Rồi cảnh tắc đường đôi Đại Cồ Việt, CSGT bở hơi tai điều tiết thí sinh thi vào ĐHBK, ĐHKTQD, ĐHXD...
Thời đó tra cứu kết quả thi còn khổ vì trường chỉ dán tờ giấy chữ li ti trên bảng cho dân xem.
Còn chuyện xét tuyển theo vùng mới ghê. Ngăn sông cấm chợ.
Trong lò luyện thi thời ấy...Ảnh: VOVTrong lò luyện thi thời ấy...Ảnh: VOV

Thủ tướng vào cuộc 

Chướng mắt quá. Thủ tướng Phan Văn Khải triệu tập cán bộ Bộ GD&ĐT lên họp cùng các đơn vị liên quan. Bế tắc vì anh cần giữ vẫn muốn giữ độc quyền của các loại quyền.
Giờ giải lao, Thủ tướng đi đi lại lại rồi trầm ngâm hỏi: "Tại sao phải mỗi trường một bộ đề như vậy ???".  Rồi Thủ tướng chốt việc luôn: Tại sao Bộ không đứng ra làm một đề thi chung cho cả nước dùng???
Thủ tướng kết luận: "BỘ PHẢI GÁNH LẤY SỰ VẤT VẢ VÀ TỐN KÉM CHO THÍ SINH, CHO NGƯỜI DÂN."
Thế là 3 chung ra đời: Bộ GD&ĐT đứng ra làm đề chung cho cả nước thi. Đã chung đề thì Chung đợt thi và dùng chung kết quả.Thủ tướng kết thế, không ai dám cãi.

Phát biểu của Cố Thủ tướng Phan Văn KhảiPhát biểu của Cố Thủ tướng Phan Văn Khải

Bộ GD&ĐT triển khai

Đang yên đang lành, tối ngủ ngon, nay ôm cái cục đề thi thì có ngày đứt phim. 
Thứ trưởng Trần văn Nhung (trưởng ban chỉ đạo thi) về dặn vợ con mua cho 1 bộ cặp lồng để nếu có cơ sự gì đi trại thì có cái cho vợ con đưa cơm nước. Chuyện này thật 100% chứ không phải là chuyện tếu.
Bộ trưởng Nguyễn Minh Hiển triệu tập họp bàn và quán triệt. Tôi cũng được mời và cũng từ đây tham gia chiến dịch 3 Chung cho đủ 13 năm rồi hưu là vừa. 
Cú sốc đầu tiên của 3 Chung chính là cái tư duy "cơ khí" đẻ ra quy định 80% dành cho xét tuyển NV1 và 20% dành cho xét tuyển NV2+NV3. Tôi với tư duy của anh Toán và Tin, cho chạy mô phỏng trên máy tính và đi đến kết luận: Không thể có chuyện này xảy ra. Tiện thể Chí Sơn phóng viên thời sự VTV1 đem máy qua chơi. Thế là tôi thản nhiên talk. Oh la la, hôm sau cả hội làm tuyển sinh kỳ cựu ở Bộ lôi tôi ra rủa là thằng phản động... Được cái Bộ trưởng Nguyễn Minh Hiển cũng nghe tôi trao đổi trước rồi nên kệ. (Tôi phải nói thật là ngày đó, tôi hay vạch cái tư duy lòng vòng để nói với Bộ trưởng. Thật tình là Bộ trưởng chịu khó nghe tôi. May thế.). 

GS. TSKH. Trần Văn Nhung, nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐTGS. TSKH. Trần Văn Nhung, nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT

Công bố đề thi và đáp án

Đầu tiên là đưa đề thi và đáp án đã. Nhưng câu chuyện để có đề thi và đáp án đưa lên mạng thì lại rất khó vì những người làm đề trong khu làm đề không muốn. Thông cảm vì họ sợ áp lực. Bộ trưởng Nguyễn Minh Hiển, Thứ trưởng Trần Văn Nhung và Vụ trưởng Bành Tiến Long thì rất ủng hộ. Anh Hiển bèn nhắn vào khu làm đề là đưa ra để Ban chỉ đạo xem tham khảo rút kinh nghiệm.

Tôi và anh Long vào khu làm đề lấy đề thi và đáp án ra, như vớ được vàng. Tối đó, 19h00, bản tin thời sự VTV đưa ngay tin đầu. Sau 15 phút sập mạng luôn. Tại sao là 15 phút mà không là 5 phút? Đó là vì lúc đó khái niệm Internet là còn khá xa vời với dân chúng nên dân ta (phụ huynh, thí sinh) còn phải lọ mọ đi tìm chỗ, tìm quán Internet mà tra cứu chứ không như bây giờ ngồi đâu cũng tra được.

Trong đêm đó VDC huy động bộ máy di chuyển thêm 8 servers mạnh nhất về. Sáng hôm sau mọi chuyện lại vui vẻ, mạng thông. Ngày đó sập mạng nhưng cả xã hội không ai kêu ca mà không chỉ thấy vui mà là rất vui. Ngành viễn thông thì mừng vì từ nay không còn chuyện phải phát quảng cáo về chuyện dùng Interrnet trên các báo và VTV. Dọc đường xuất hiện các biển quảng cáo "Ở đây có dịch vụ tra cứu điểm, tra cứu đề thi đáp án". Hội nghị ngành viễn thông mọi người cũng vui vì nhìn thấy thị trường người dùng Internet rất lớn. Kể từ đó VDC luôn luôn đồng hành cùng chúng tôi làm việc này, cho đến 2014 thì thôi. Xin chân thành cám ơn VDC.
Nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bành Tiến LongNguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bành Tiến Long

Kết quả thế nào?

Đến hôm thi xong có kết quả thì Bộ tổ chức tại hội trường C2 cuộc trao đổi dữ liệu và xét NV. Tất cả hiệu trưởng + trưởng phòng đào tạo trên toàn quốc đều có mặt, mỗi trường 1 máy tính nối mạng. Kết quả là rối trận địa vì dữ liệu không khớp và vì cái tư duy 80%NV1+20%NV23 nó cũng không ra cái gì cả. Đến chiều thì thứ trưởng Nhung dí cái mic vào tay tôi và bẩu: "Anh là anh giao toàn quyền cho chú!" 
Chết cả lũ đến nơi rồi. Trời sập. 
Một lúc trấn tĩnh lại thì tôi bảo: "Bây giờ quân lệnh như sơn, mọi người phải nghe lệnh tôi và cấm cãi đấy."
Trước tiên các anh xóa hết dữ liệu đang có để ghép đi.
Tiếp đến làm theo tôi: Cột 1 thế này, cột 2 thế này...
Hết.

15 phút sau thì cả hội trường C2 hân hoan vì dữ liệu đồng nhất cấu trúc nên trao đổi được cho nhau. Nhưng còn cái 80 và 20 thì phá sản. Thôi mạnh ai nấy chạy, duyệt được đến đâu thì duyệt.
Anh Phan Mạnh Tiến thì tối đó cũng quần đùi áo may ô ngủ chung với anh em CNTT để còn xử lý.
Đến cái đoạn công bố kết quả cũng còn ly kỳ. Số là tư duy cũ thì dán giấy lên tường. Anh Nhung thứ trưởng, anh Bành Tiến Long mới lên Vụ trưởng Vụ GD Đại học và tôi đầu chòm là công bố lên mạng Internet. Thế là bàn nhau làm sao đưa đề thi, đáp án và điểm lên với sự giúp đỡ tận tình của Công ty VDC (chỗ chị Đỗ Thị Chạy, anh Vũ Hoàng Liên, và anh Hồ Thắng, cô Mai....).

Thế là cả nước tưng bừng khói lửa. Tuy bị nghẽn mạng nhưng ai cũng phấn khởi. Chẳng ai trách móc gì cả. Từ đó trở đi VDC cũng không cần quảng cáo dịch vụ Internet nữa. Hình như hôm trước anh Nhất còn kể kỷ niệm dịch vụ tra điểm mọc đầy đường. Nói thật những ngày đó, cán bộ Bộ GD&ĐT ra đường hãnh diện lắm lắm.

Phổ điểm thi không khác quả bom

Sau khi có điểm, tôi và anh Nhung ngồi với nhau và là dân chuyên toán A0 nên tư duy theo kiểu toán: Vẽ đồ thị phân bố điểm! Thuật ngữ Phổ điểm tôi sáng tác ra từ đấy. (Vì tôi là dân gốc vô tuyến điện nên quen với phổ tần số là phân bố năng lượng theo tần số. Còn đây là phân bố số lượng thí sinh theo thang điểm). Ngày công bố phổ điểm qua tạp chí PC World Việt nam (anh Vũ Ngọc Tiến viết) làm cả xã hội choáng về tổng quan chất lượng đi thi. Không choáng sao được.

Tôi lỉnh mặt đi cả tháng, không dám đến Bộ vì không dám gặp Bộ trưởng Nguyễn Minh Hiển, cũng là chỗ anh em thân tình. Chứ không thân thì người ta bảo là thằng Ngọc nó đá đểu. Anh em trong Bộ chia làm 2 phe: phe ủng hộ và phe phản đối thằng Ngọc. Phe ủng hộ thì đương nhiên, phổ điểm cho bức tranh khái quát chất lượng thi để đề xuất ra các chính sách. Phe phản đối thì đương nhiên, thằng này làm xấu mặt Bộ. Thứ trưởng Bành Tiến Long (mới lên chức ngay sau đó, phụ trách đại học, rất thích cái phổ điểm). Thứ trưởng Nguyễn Văn Vọng (phụ trách phổ thông) thì nhìn với ánh mắt trách móc: sao chú làm thế.
Nguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn VọngNguyên Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Vọng

Thế rồi, một buổi sáng, tôi đang ngủ đến tận 8h30 (trong thời gian trốn mặt thì cứ yên tâm ngủ đã) thì reng reng. Thư ký Bộ trưởng là anh Ngô Mạnh Hải alo, nói Bộ trưởng mời anh đến họp gấp. Đến nơi, Bộ trưởng chủ trì, Vụ trưởng Vụ ĐH, Vụ trưởng Vụ GD Trung học, Vụ trưởng Vụ giáo dục thường xuyên, Viện trưởng Viện KH-GD (anh Châu) đã đang ngồi uống nước chờ. Bộ trưởng đầu tiên có lời xin lỗi phải để mọi người chờ vì quên mời anh Ngọc, đây là nhân vật chính. Sau đó, không nếp tẻ, Bộ trưởng nói luôn: Tôi mời các anh đến họp để quán triệt các anh phải nhìn vào phổ điểm anh Ngọc vẽ mà rút kinh nghiệm, mà rút ra bài học... cho công tác quản lý giáo dục.

Sau khi họp xong (nhanh gọn thôi), chỉ còn lại Bộ trưởng Nguyễn Minh Hiển và tôi, chỗ anh em, anh Hiển bảo: "Ngọc à, đây là lần đầu tiên anh nhìn thấy bộ mặt thật của nền giáo dục nước nhà, lâu nay toàn nghe báo cáo theo kiểu thành tích".

Nguyên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Minh HiểnNguyên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Minh Hiển

Thật là một câu nói bất hủ, nên ghi vào lịch sử giáo dục nước nhà, không có đến lần thứ hai. Nhưng hôm nay tôi mới có thể kể ra cho mọi người biết.


---
Chốt lại là "3 chung" không phải là sản phẩm của Bộ mà là của Thủ tướng Phan Văn Khải. Tôi muốn nhấn mạnh câu chuyện mà thủ tướng Phan Văn Khải kết luận như kể trên. 
Kể vậy và không nói gì thêm nữa.
Thôi nghỉ giải lao đã.

TS. Quách Tuấn Ngọc

Phụ lục: Đủ bộ sưu tầm 5 năm bản đồ VN theo điểm trung bình của các năm 2002, 2003, 2006, 2008, 2012. Qua đó thấy độ ổn định về thống kê kết quả thi 3 chung trong 13 năm. Đây là tư liệu quý để nghiên cứu về thống kê giáo dục. Cho đến năm 2012 gần nhất thì Hà Giang và Sơn La vẫn đỏ chói.
Biểu đồ cuối cùng là kết quả thi môn Toán của tất cả các thí sinh tham gia cả hai kỳ thi tốt nghiệp THPT (vạch đỏ đương nhiên rồi) và thi ĐH 3 chung (vạch xanh lơ). Đây cũng là một điểm tựa cho thấy không nên tin tuyệt đối vào kết quả thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển ĐH.

Bản đồ kết quả thi các tỉnh năm 2002. Bản đồ kết quả thi các tỉnh năm 2002.
Bản đồ kết quả thi các tỉnh năm 2003.Bản đồ kết quả thi các tỉnh năm 2003.
Bản đồ kết quả thi các tỉnh năm 2006.Bản đồ kết quả thi các tỉnh năm 2006.
Bản đồ kết quả thi các tỉnh năm 2008.Bản đồ kết quả thi các tỉnh năm 2008.
Bản đồ kết quả thi các tỉnh năm 2012.Bản đồ kết quả thi các tỉnh năm 2012.
Đối chiếu điểm thi Toán giữa thi tốt nghiệp và thi "3 chung" của cùng đối tượng.Đối chiếu điểm thi Toán giữa thi tốt nghiệp và thi "3 chung" của cùng đối tượng.

Ý kiến bạn đọc:

Bạn hãy Đăng nhập để gửi ý kiến của mình.

Đề thi mới nhất

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 8

Tống Phước Hiển

133 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 9

Tống Phước Hiển

102 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 6

Tống Phước Hiển

125 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 7

Tống Phước Hiển

94 lượt thi

Bài kiểm tra cuối kì II (Cuối năm)

Môn Toán học - Lớp 5

xtoan78

61 lượt thi

Xem thêm

Bài giảng mới nhất

Ghi số tự nhiên

Ghi số tự nhiên

Nguyễn Sáng

Toán học - Lớp 6

Xem thêm