TS. Lương Hoài Nam đề xuất những điều gì cho cải cách giáo dục Việt Nam?

  • 10/08/2018 | 08:25 GMT+7
  • 3.630 lượt xem

Là một người không chính thức làm trong ngành giáo dục, nhưng TS. Lương Hoài Nam đã bỏ khá nhiều công sức nghiên cứu về giáo dục Việt Nam và các nước. Từ lâu, anh đã có nhiều bức tâm thư gửi tới các lãnh đạo ngành và chính phủ với các ý kiến về giáo dục.

TS. Lương Hoài Nam đã được Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam mời tới hai cuộc gặp để trực tiếp bày tỏ quan điểm và những đề xuất của mình. Nay xin chia sẻ với các bạn bài viết của anh sau cuộc gặp lần thứ hai vào ngày 9/8/2018.

Những cơ hội cải cách giáo dục Việt Nam.

Nước ta đang đứng trước hai cơ hội cải cách cách giáo dục rất lớn, đó là sửa đổi Luật Giáo dục và ban hành Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể. Hai việc này sẽ định hình nền giáo dục nước ta trong ít nhất 10-20 năm tới (nếu không nói là xa hơn) và tác động đến sự học của hàng chục triệu học sinh. Các em sẽ học thế nào, thi thế nào trong những thập niên tới phụ thuộc rất nhiều vào hai việc lớn này.

Sau chẵn 5 năm bền bỉ theo đuổi chủ đề cải cách giáo dục (7/2013-7/2018), tôi đã dự cả hai cuộc họp với sự chủ trì của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam. Một cuộc họp hôm trước về thi, tuyển. Một cuộc họp hôm nay về chương trình giáo dục phổ thông. Tôi gọi đó là "Hai cuộc họp lớn", với thành phần tham gia đa dạng, mang tính dân chủ phản biện rất cao. Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam và Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ đều cầu thị lắng nghe ý kiến các bên.

TS. Lương Hoài Nam bên Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ (30/7/2018)TS. Lương Hoài Nam bên Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ (30/7/2018)

Ý kiến của tôi về hai chủ đề này đã được nêu nhiều trên báo chí và trên FB, xin tóm tắt như sau để các bạn tiện trao đổi:

1/ Thi, tuyển:

(a) Bỏ thi tốt nghiệp, giao nhà trường xét và cấp chứng nhận tốt nghiệp.

(b) Đổi mới tuyển sinh đại học dựa trên quyền tự chủ tuyển sinh của trường và sự trợ giúp của các trung tâm khảo thí độc lập (tương tự SAT, ACT ở Mỹ, Trung tâm quốc gia thi đầu vào đại học ở Nhật).

2/ Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể:

(a) Hoàn thiện thêm dự thảo Chương trình theo hướng mở và cụ thể là mở cho những việc sau đây:

- Cho việc tăng cường giáo dục STEM (hoặc STEAM), để các môn STEM (STEAM) có thời lượng, không gian phát triển ở một số trường phổ thông chọn lọc (không phải 100% trường nhưng cũng không quá ít).

- Cho việc ra đời và đi vào cuộc sống của các môn học mới (hiện tại chưa có nguồn lực thực hiện, hoặc chưa phát sinh nhu cầu).

- Cho việc tăng cường chương trình giáo dục riêng của từng địa phương cao hơn mặt bằng chung của chương trình toàn quốc.

- Cho việc bổ sung chương trình giáo dục của nhà trường theo điều kiện, khả năng thực tế.

- Cho việc tồn tại các mô hình trường học, lớp học khác nhau, không "đồng phục hoá" cả nước với duy nhất một mô hình trường, lớp.

- Cho việc chọn các phương pháp học tập mới (học online, học tại gia...), miễn là đáp ứng chuẩn kiến thức, kỹ năng quy định.

(b) Đối với chương trình giáo dục cấp 3 (trung học phổ thông), đề nghị tiệm cận cao nhất với IB 11-12 (Tú tài Quốc tế).

(c) Quy định tiếng Anh là Ngoại ngữ bắt buộc.

TS. Lương Hoài Nam với Tổng Chủ biên Chương trình GDPT mới (9/8/2018)TS. Lương Hoài Nam với Tổng Chủ biên Chương trình GDPT mới (9/8/2018)

3) Về việc lùi thời hạn thông qua Luật Giáo dục sửa đổi

Hôm qua, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quyết định lùi thời hạn thông qua Luật Giáo dục sửa đổi sang giữa năm sau (thay vì cuối năm nay). Tôi thấy trên mạng có một số suy diễn không đúng về quyết định này, rằng người này người nọ muốn tránh thảo luận các vấn đề giáo dục trong kỳ họp tới. Không phải như thế!

Hơi trớ trêu, nhưng chính những người phản biện giáo dục như tôi là một trong những tác nhân không nhỏ cho việc lùi thời hạn sửa đổi Luật Giáo dục. Rất nhiều nội dung đề xuất ở trên, để làm được, bắt buộc phải sửa đổi, bổ sung trong Luật Giáo dục. Do vậy, với ý định ban đầu chỉ là bổ sung, sửa đổi một số điều của Luật Giáo dục, quá trình phản biện cải cách giáo dục và thực tiễn cuộc sống đang đặt ra nhu cầu sửa đổi Luật Giáo dục ở mức độ rất lớn, gần như là viết lại Luật Giáo dục. Mà việc đó đòi hỏi phải có đủ thời gian cho việc xem xét thấu đáo từng nội dung. Riêng mỗi việc bỏ hay không bỏ thi tốt nghiệp đã gây xung đột quan điểm rất lớn rồi. Đề xuất thêm chương trình giáo dục của địa phương, chương trình giáo dục của nhà trường (thêm vào ngoài chương trình giáo dục chung toàn quốc) còn phức tạp hơn nữa. Thế nên quyết định những vấn đề này không hề dễ dàng.

Cá nhân tôi ủng hộ việc lùi thời điểm thông qua Luật Giáo dục sửa đổi để xem xét thấu đáo mọi vấn đề giáo dục. Chúng ta cần một Luật Giáo dục thật tốt làm nền tảng pháp lý cho công cuộc cải cách giáo dục, không vội vàng để luật vừa sửa đổi xong đã lại lạc hậu và cản trở cải cách giáo dục.

Luật thì không thể năm nào cũng lôi ra sửa.

TS. Lương Hoài Nam

BigSchool: Cảm ơn tâm huyết cùng các ý kiến của TS. Lương Hoài Nam và rất mong các bạn gửi ý kiến trao đổi.

Ý kiến bạn đọc:

Bạn hãy Đăng nhập để gửi ý kiến của mình.

Đề thi mới nhất

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 8

Tống Phước Hiển

53 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 9

Tống Phước Hiển

50 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 6

Tống Phước Hiển

72 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 7

Tống Phước Hiển

73 lượt thi

Xem thêm