Phương pháp giáo dục Montessori có từ hơn 100 năm qua đã tới Việt Nam

  • 19/12/2018 | 21:58 GMT+7
  • 570 lượt xem

Phương pháp giáo dục Montessori là một phương pháp sư phạm giáo dục trẻ em dựa trên nghiên cứu và kinh nghiệm của bác sĩ - nhà giáo dục Ý Maria Montessori (1870–1952). Đây là phương pháp với tiến trình giáo dục đặc biệt dựa vào học qua cảm giác.

Bà Maria Montessori (1870 - 1952)Bà Maria Montessori (1870 - 1952)

Đặc trưng của phương pháp Montessori 

Các tổ chức AMI (Hiệp Hội Montessori Quốc tế) và AMS (Hiệp Hội Montessori Mỹ) đã nêu ra đặc trưng của phương pháp học Montessori như sau:

- Lớp học ghép các lứa tuổi lại với nhau. Thông thường là các trẻ từ 2½ hay 3 tuổi đến 6 tuổi.

- Trẻ tự lựa chọn hoạt động (với điều kiện là các hoạt động này đã được giáo viên lên kế hoạch sắp xếp trước).

Lớp học là một thế giới thu nhỏLớp học là một thế giới thu nhỏ

- Trẻ không bị ngắt quãng hay làm phiền trong quá trình "làm việc".

- Học sinh học hỏi khái niệm, kiến thức thông qua trải nghiệm thực tế với các học cụ, mô hình mang tính chất khám phá, xây dựng, hơn là học theo chỉ dẫn trực tiếp từ phía giáo viên.

- Các học cụ giáo dục đặc biệt được Bà Montessori và đồng sự nghiên cứu, sáng tạo và phát triển.

Lịch sử hình thành

Montessori bắt đầu phát triển phương pháp và triết lý giáo dục của mình vào năm 1897, sau khi tham dự khóa học giáo dục tại trường Đại học Rome và nghiên cứu các thuyết giáo dục hai trăm năm trước đó. Năm 1907, Bà mở lớp học đầu tiên của mình mang tên Casa dei Bambini, hay còn gọi là Children’s House (Ngôi Nhà Trẻ Thơ) tại một khu căn hộ nằm ở thủ đô Roma. Ngay từ ban đầu, Montessori đã bắt đầu thực hiện phương pháp giáo dục của mình thông qua quan sát những gì trẻ trải nghiệm với môi trường xung quanh, với các học cụ và bài học được thiết kế dành riêng cho trẻ. Bà thường gọi công việc mà mình đang làm là "giáo dục mang tính khoa học".

Trường học đầu tiên ở Mỹ áp dụng phương pháp Montessori vào năm 1911Trường học đầu tiên ở Mỹ áp dụng phương pháp Montessori vào năm 1911

Phương pháp Montessori sau đó được phát triển và mở rộng ra toàn nước Mỹ năm 1911 và được biết đến rất nhiều thông qua các phương tiện thông tin, đặc biệt đã được xuất bản thành sách. Tuy nhiên do xuất hiện nhiều mâu thuẫn giữa Montessori và một số nhà giáo dục Mỹ khác, đặc biệt sau khi cuốn "The Montessori System Examined" (tạm dịch là "Khảo Sát Hệ thống Giáo dục Montessori") do một nhà giáo dục học nổi tiếng William Heard Kilpatrick phát hành, đã hạn chế truyền bá tư tưởng của bà và sau năm 1914, phương pháp Montessori đã bị lu mờ đi. Nó chỉ thực sự trở lại, thâm nhập vào nước Mỹ vào năm 1960 và được áp dụng tại hàng nghìn trường học ở quốc gia này. Tiến sĩ Montessori tiếp tục công tác giảng dạy của mình trong suốt quãng đời còn lại của mình, nghiên cứu và phát triển toàn diện quá trình hình thành, phát triển tâm lý của trẻ từ giai đoạn sơ sinh đến 24 tuổi. Ngoài ra, Bà cũng đã xây dựng các phương pháp tiếp cận giáo dục đối với những trẻ từ 0-3 tuổi, từ 3-6 tuổi, và từ 6-12 tuổi. Chương trình dành cho trẻ từ 12-18 tuổi cũng được bà nghiên cứu và lên chương trình, tuy nhiên nó không được phát triển vào thời của bà.

Điểm khác biệt so với các phương pháp giáo dục khác

- Các lớp Montessori tập trung các em ở những độ tuổi khác nhau. Thông thường chúng hòa trộn ba độ tuổi. Trong các lớp nhiều cấp, các em nhỏ hơn luôn bị kích thích bởi công việc thú vị mà các em lớn đang thực hiện. Đồng thời, các em lớn hơn hoạt động như người dạy kèm và mô hình mẫu cho các em nhỏ hơn, giúp chúng thành thạo hơn (chúng ta có thể học tập tốt nhất khi chúng ta dạy lại một người nào đó) và cho chúng có quyền được tự hào.

Hình ảnh hoạt động trong một lớp họcHình ảnh hoạt động trong một lớp học

- Trẻ chủ động chọn khu vực học và theo đuổi hứng thú của mình đến khi trẻ muốn đổi qua hoạt động khác. Qua đó chuẩn bị trẻ tự lập và tự khám phá và tự sửa sai. Với phương pháp này, người lớn không nên “can thiệp” quá nhiều đối với trẻ, đặc biệt là việc áp đặt tư tưởng, quan niệm, cách nhìn của mình với bé. Tiếp nhận các kiến thức bằng bản năng, trẻ sẽ tiếp thu cái mới một cách tự nhiên, dễ dàng và dần dần sẽ nắm bắt được thông tin một cách có ý thức.

- Trẻ học thông qua thử nghiệm với các đồ dùng học tập và qua các trẻ khác. Có ít nhất 3 tiếng trẻ hoạt động với học cụ mỗi ngày, giáo viên không có quyền cắt ngang khi trẻ đang hứng thú với hoạt động của mình để theo hoạt động của lớp.

Đồ dùng học tập được thiết kế chuyên biệt như đồ dùng cho hoạt động hằng ngày giúp trẻ phát triển về thể chất, tính kiên trì, sự tự tin, độc lập và sự sáng tạo; đồ dùng học tập để phát triển giác quan, sự nhạy cảm, đồ dùng học tập về toán học giúp trẻ phát triển về tư duy logic, làm quen với các khái niệm về toán học; đồ dùng học tập cho các môn khoa học như lịch sử, địa lý để giúp trẻ hiểu biết về văn hóa thế giới, thích nghi và hòa nhập với cộng đồng.

Đồ dùng kích thước thích hợp và đồ chơi bằng gỗ tự nhiênĐồ dùng kích thước thích hợp và đồ chơi bằng gỗ tự nhiên

- Chương trình dạy được phát triển dựa trên khả năng lĩnh hội của trẻ. Giáo viên phải thiết kế bài học linh hoạt và đa dạng theo trình độ riêng của từng trẻ

- Giáo viên đóng vai trò là người hướng dẫn, chỉ bảo từng em để trẻ phát triển tư duy, tự nâng cao tính độc lập và tự tin. Các em sẽ ở với giáo viên trong ba năm. Điều này cho phép giáo viên phát triển quan hệ sát và lâu dài với học sinh, cho phép họ biết rõ từng cách học tập của trẻ, và khuyến khích ý thức cộng đồng mạnh mẽ giữa các em.

- Montessori không có hệ thống thi đua. Kết quả học tập của trẻ được dựa trên những ghi chép hàng ngày của giáo viên, dựa trên những tiêu chuẩn: thái độ, hành vi, kiến thức và quan trọng hơn cả là trẻ cảm thấy hạnh phúc khi đến trường; trưởng thành trong cuộc sống.

Bảng so sánh giữa giáo dục truyền thống với giáo dục MontessoriBảng so sánh giữa giáo dục truyền thống với giáo dục Montessori

Với phương pháp Montessori trẻ được học những gì?

Thực hành cuộc sống: các cháu được học cách mặc quần áo, đánh răng, giúp ba mẹ chuẩn bị đồ ăn, dọn dẹp nhà cửa...

Giáo dục phát triển giác quan: các cháu được học để nhận biết cuộc sống bằng cả 5 giác quan thông qua các bài tập, trò chơi...

Nghệ thuật ngôn ngữ: Các cháu được khuyến khích bày tỏ bản thân mình bằng lời, trẻ được học các nhận biết các mặt chữ, cách đánh vần, ngữ pháp và kỹ năng viết.

Toán học và hình học: Trẻ được làm quen với các con số, các hình học thông qua trò chơi Kidmarts và tài liệu giảng dạy.

Đồ chơi liên quan tới Toán họcĐồ chơi liên quan tới Toán học

Các chủ đề văn hóa: Các cháu được học về các đất nước (địa lý), động vật, thời gian, lịch sử, âm nhạc, khoa học.

Nói tóm lại, phương pháp Montessori nhằm hướng tới sự phát triển toàn diện nhân cách của trẻ thông qua các cơ vận động, các giác quan và các hoạt động trí tuệ. Đây là phương pháp giáo dục duy nhất đã gặt hái được thành công khi trải qua sự phát triển không ngừng trong hơn 100 năm qua (kể từ năm 1907). Phương pháp này không những được áp dụng hiệu quả trên trẻ phát triển bình thường tới những trẻ có khả năng tự nhiên đặc biệt mà còn phát huy đối với các trường hợp trí óc chậm phát triển hay tật nguyền cơ thể trên khắp thế giới.

Ở Việt Nam một số phụ huynh bắt đầu có sự quan tâm đặc biệt đến phương pháp Montessori. Một số trường mầm non ở nước ta đã thực hiện phương pháp giáo dục Montessori.

BigSchool (Tổng hợp)

Thông báo

Hiện nay một tập đoàn lớn đang rất cần mời các chuyên gia có am hiểu và hứng thú về chương trình tú tài quốc tế (IB), phương pháp giáo dục Montessori làm Hội đồng cố vấn để xây dựng chủ thuyết và triển khai tại Việt Nam một hệ thống trường.
Mọi liên hệ xin gửi qua e-mail: ibvn2019@gmail.com hoặc montessorivie@gmail.com , xin cảm ơn.

Ý kiến bạn đọc:

Bạn hãy Đăng nhập để gửi ý kiến của mình.

Đề thi mới nhất

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 8

Tống Phước Hiển

70 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 9

Tống Phước Hiển

56 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 6

Tống Phước Hiển

74 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 7

Tống Phước Hiển

73 lượt thi

Xem thêm