Tin mới

Nỗi lo chất lượng ngoại ngữ phổ thông - Cầu cứu những giải pháp!

Nhiệm vụ đầu tiên của Đề án "Dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2016-2020" (ĐA2020) là nói đến "Nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ" trong nhà trường phổ thông. Chúng ta thử nhìn lại những gì đang có để đối chiếu với nhiệm vụ này để thấy một tiếng cầu cứu về giải pháp.

Nhiệm vụ của ĐA2020

Nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ theo chương trình 7 năm hiện hành (từ lớp 6 đến hết lớp 12); triển khai chương trình tiếng Anh mới của giáo dục phổ thông, đến năm học 2020-2021, 100% học sinh lớp 3 tiểu học, 70% học sinh 6 THCS và 60% học sinh lớp 10 THPT được học chương trình mới (10 năm). Đến năm 2025, phổ cập tiếng Anh trong trường phổ thông các cấp.

Kết quả thi môn Tiếng Anh THPT Quốc gia

Ta thử nhìn phổ điểm môn Tiếng Anh thi THPT Quốc gia 2 năm học 2015 - 2016 và 2016 - 2017, với lưu ý rằng 2 kĩ năng Nghe và Nói không thi và năm học 2016 - 2017 hoàn toàn thi trắc nghiệm.

Năm 2016

Phổ điểm môn Tiếng Anh THPT Quốc gia 2016Phổ điểm môn Tiếng Anh THPT Quốc gia 2016
Năm 2017

Phổ điểm môn Tiếng Anh THPT Quốc gia 2017Phổ điểm môn Tiếng Anh THPT Quốc gia 2017

Như vậy, không tính 2 kĩ năng Nghe và Nói thì kết quả của học sinh lớp 12 thật quá thấp và khả năng học sinh tốt nghiệp THPT sử dụng được ngoại ngữ mà cụ thể là tiếng Anh sẽ tính ra bao nhiêu phần trăm?

Giáo viên dạy tiếng Anh đạt chuẩn thế nào?

Trước đây nhiều năm đã có những đợt Bộ GD-ĐT kiểm tra trình độ giáo viên dạy môn Tiếng Anh và có những thống kê rất buồn vì số giáo viên đạt chuẩn rất thấp.

Chẳng hạn,

- Tại Thừa Thiên Huế: trong đợt khảo sát năng lực giáo viên tiếng Anh theo khung chuẩn châu Âu vào tháng 11/2010 (đợt 1) và tháng 6/2011 (đợt 2), chỉ có 15% giáo viên (gần 200 giáo viên) được xác nhận đã đạt và vượt các chuẩn B2 (đối với bậc THCS), C1 (đối với bậc THPT), nghĩa là có 85% giáo viên được khảo sát đã không đạt chuẩn.

Cũng thời điểm đó:

- Sở GD-ĐT Cần Thơ – thông báo một kết quả buồn: trong số 181 giáo viên tiểu học tham dự khảo sát, số đạt chuẩn chỉ có vài người;

- Sở GD-ĐT An Giang cho biết: tổng số giáo viên các cấp tham gia khảo sát là 1.500 người, tính theo tỉ lệ thì bậc THPT có 17,8% đạt chuẩn, bậc THCS có 10% đạt và thấp nhất là bậc tiểu học với chỉ khoảng 5%;

- TP.HCM – địa phương được coi là năng động và có đội ngũ giáo viên tiếng Anh tay nghề cao so với mặt bằng cả nước nhưng trong số 1.100 người (giáo viên THCS, THPT, giáo dục thường xuyên, CĐ và trung cấp chuyên nghiệp của 10/24 quận, huyện) cũng chỉ có 171 giáo viên đạt chuẩn.

- Tổng số hơn 900 giáo viên tiểu học và THCS của Tiền Giang, chỉ có 10% đạt chuẩn theo quy định. 

Ngày 17/9/2016, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT đã trực tiếp chủ trì hội nghị triển khai Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2016-2020. 

Đề án đưa ra lộ trình đạt chuẩn đối với giáo viên tiếng Anh các cấp học phổ thông quy định theo khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam. Năm 2016 là 45% giáo viên tiểu học, 55% giáo viên trung học cơ sở, 65% giáo viên THPT.

Từ năm 2017-2019, tỷ lệ đạt chuẩn mỗi năm tăng thêm 10% đối với giáo viên các bậc học. Mục tiêu năm 2020 đạt chuẩn 100% giáo viên các bậc học. 

Bộ GD-ĐT cũng yêu cầu các cơ sở giáo dục phải rà soát trình độ ngoại ngữ của giáo viên xem đạt chuẩn chưa, lên kế hoạch bồi dưỡng, gửi về Bộ Giáo dục và Đào tạo trước 31/10/2016 và xây dựng kế hoạch đào tạo giáo viên ngoại ngữ 2016-2020 gửi về Bộ trước ngày 31/12/2016. Hiện nay các con số thống kê theo yêu cầu này chưa thấy công bố.

Bộ trưởng Bộ GD-ĐT trong hội nghị trên cũng nêu rõ quan điểm: "dạy và học ngoại ngữ mà chưa chuẩn thì thà không dạy còn hơn". Ai chưa đạt thì có thể đào tạo lại, nếu yếu quá không đào tạo được thì phải cắt giảm để không ảnh hưởng đến nền tảng dạy và học ngoại ngữ. 

Riêng về việc giáo viên đạt chuẩn cũng có những câu hỏi đặt ra:

- Trách nhiệm của các trường sư phạm đào tạo giáo viên dạy môn Tiếng Anh có đảm bảo chất lượng khi cấp bằng tốt nghiệp không? Chuẩn đánh giá tốt nghiệp của các trường có trùng với chuẩn Châu Âu như hiện nay đánh giá giáo viên không?

- Những giáo viên có chứng chỉ đạt chuẩn thì chắc chắn đã đạt chuẩn chưa? Độ tin cậy vào các chứng chỉ này đến mức nào?

Ý kiến xoay quanh việc khảo sát 

- Một giáo viên Trường THPT Trưng Vương, TP.HCM cho rằng: “Khảo sát là tốt, để giáo viên chúng tôi biết trình độ của mình đang ở đâu. Thế nhưng, tôi được đào tạo trong những năm đầu thập kỷ 1980, chúng tôi có được học với người bản ngữ bao giờ đâu. Gần 30 năm đứng lớp, tôi cũng ít có điều kiện giao tiếp với người bản xứ, chương trình giảng dạy thì không chú trọng nghe – nói nên giáo viên cũng lười rèn luyện kỹ năng này. Mặt khác, chúng tôi cũng không được làm quen với dạng đề khảo sát, không được ôn tập, không được hướng dẫn… khi vào thi, tôi thật sự lúng túng, nhất là phần nghe”.

- Một giáo viên Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa tâm sự:  “Kết quả khảo sát chỉ là một trong những yếu tố đánh giá giáo viên. Nó chỉ mang tính chất tham khảo vì ngoài kiến thức về tiếng Anh giáo viên phải có thêm kỹ năng đứng lớp, kỹ năng quản lý học sinh, kỹ năng ra đề kiểm tra… Dạy cho học sinh thi đậu tốt nghiệp, đậu ĐH nhưng bản thân giáo viên thi rớt thấy rất ngại với học sinh”.

- Thầy Vũ Vạn Xuân – giáo viên Trường THCS Lê Quý Đôn, quận 3, TP.HCM – nhận định: “Bấy lâu nay ta tự đặt chuẩn cho ta chứ không theo chuẩn quốc tế. Giáo viên được đào tạo trong trường sư phạm theo chuẩn của VN. Tốt nghiệp sư phạm, giáo viên dạy ở trường phổ thông cũng theo chuẩn đánh giá của VN. Đùng một cái ta khảo sát, yêu cầu các giáo viên phải đạt chuẩn quốc tế là điều khó”.
Mặc dù vậy, ông Xuân cũng cho rằng: “Việc đạt chuẩn về tiếng Anh là công việc đáng làm. Đặt chuẩn để thấy rằng phương pháp đào tạo giáo viên tiếng Anh trong trường sư phạm có vấn đề”.

- Ông Nguyễn Ngọc Vũ, Trưởng khoa ngoại ngữ Trường ĐH Sư phạm TP.HCM chia sẻ: “Ngoại ngữ là một môn kỹ năng chứ không phải chuyên về kiến thức. Nếu không thực hành thường xuyên, không có môi trường rèn luyện, kỹ năng sẽ ngày càng bị mai một. Những giáo sinh mới ra trường có thể có kỹ năng nghe, nói rất tốt nhưng sau vài năm giảng dạy các kỹ năng này bị mai một do chương trình phổ thông không có môi trường rèn luyện các kỹ năng này. Chương trình dạy chủ yếu là đọc hiểu và ngữ pháp. Điều này cũng có thể lý giải vì sao các chứng chỉ quốc tế như TOEIC, TOEFL chỉ được công nhận giá trị trong khoảng thời gian hai năm”.

Giải pháp của phụ huynh

Trong khi chờ đợi các giải pháp của Bộ GD-ĐT để nâng cao chất lượng dạy và học môn Tiếng Anh, phụ huynh có điều kiện đã tự tính giải pháp cho mình, lo cho con em mình đi học thêm ở các Trung tâm Ngoại ngữ.

Chưa thống kê được có bao nhiêu Trung tâm dạy tiếng Anh cho lứa tuổi học sinh phổ thông với bao nhiêu học sinh theo học, nhưng chắc chắn rằng đã có rất nhiều giáo trình và sách khác nhau đã được sử dụng ở các Trung tâm này mà hầu hết là khác sách giáo khoa phổ thông. Như vậy những học sinh đi học thêm này ít nhất sẽ học 2 bộ sách khác nhau.

Như vậy bộ môn Tiếng Anh là bộ môn mà thể hiện tính xã hội hoá khá cao, khi phụ huynh tự lo cho con em mình.

Cầu cứu giải pháp cho môn Tiếng Anh ở phổ thông

Môn Tiếng Anh chỉ là một trong nhiều môn học phổ thông, có riêng một Đề án để thực hiện 6 nhiệm vụ mà trong đó có nhiệm vụ về dạy và học ngoại ngữ trong các trường phổ thông. Mục tiêu phổ cập cần phải đi kèm theo chất lượng của phổ cập. Nhiều vấn đề sẽ được đặt ra và cần có giải pháp cho từng vấn đề:

- Chương trình môn Tiếng Anh.

- Sách giáo khoa môn Tiếng Anh.

- Đội ngũ giáo viên dạy môn Tiếng Anh.

- Cơ sở vật chất cho dạy và học môn tiếng Anh.

- Chỉ đạo dạy và học môn Tiếng Anh.

Rất mong các chuyên gia giáo dục, tất cả những ai tâm huyết với giáo dục nói chung và giáo dục bộ môn Tiếng Anh cho học sinh phổ thông nói riêng, hãy hiến kế cho Bộ GD-ĐT những giải pháp hay và kịp thời!

BigSchool sẵn sàng nhận đăng các ý kiến góp ý xây dựng, những giải pháp tốt nhất để chúng ta cùng trao đổi.

Nguồn các tư liệu: Từ các báo và trang điện tử của Bộ GD-ĐT.

 

 

Ý kiến bạn đọc
Bạn hãy Đăng nhập để gửi ý kiến của mình.