Nhớ lại những câu ca dao, tục ngữ mà mẹ dùng để dạy chúng tôi

  • 05/06/2018 | 09:26 GMT+7
  • 4.391 lượt xem

Trên trang riêng của mình, bạn Nguyễn Trung Kim đã viết về mẹ của mình qua câu chuyện mẹ thường dùng các câu ca dao, tục ngữ khi muốn dạy con. Đây cũng là một kinh nghiệm dạy con rất truyền thống mà nhiều người mẹ trước đây hay áp dụng.

Xin trích chia sẻ với các bạn bài viết rất thú vị này.

Tác giả Nguyễn Trung KimTác giả Nguyễn Trung Kim

Mẹ tôi cho rằng muốn nói tiếng Việt hay thì hãy học tục ngữ, ca dao, thơ ca và lời ru dân gian Việt. Rồi một thời gian sau nữa, mẹ tôi lại thêm rằng: "Muốn làm một người tốt thì hãy học tục ngữ ca dao Việt!". Không biết những điều đó có thấm nhuần vào cách sống của mẹ tôi hay không, nhưng rõ ràng trước mắt là mẹ tôi dạy tôi và các em tôi bằng những câu ca dao, tục ngữ. Bất kể một điều gì xảy ra dù vui hay buồn, thương hay ghét, giận hay hoà, mẹ tôi cũng đưa ra một, hai câu tục ngữ ca dao để giảng giải, răn dạy chúng tôi.

Tôi mải miết ham chơi không lo học bài thì mẹ tôi:

- Một kho vàng không bằng một nan chữ

- Rừng như biển thánh khôn dò

Nhỏ mà không học, lớn mò sao ra

Không nghe lời dạy bảo thì mẹ tôi:

- Cá không ăn muối ca ươn

Con cãi cha mẹ trăm đường con hư

Mẹ thấy anh em tôi chơi với những đứa ngỗ nghịch, phá phách, hỗn láo với cha mẹ thầy cô thì mẹ bảo:

- Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng

- Thói thường gần mực thì đen

Anh em bạn hữu phải nên chọn người

Những người lêu lổng chơi bời

Cũng là lười biếng ta thời tránh xa

Đôi khi anh em chúng tôi chơi với nhau một lúc rồi cãi lộn khiến mẹ tôi buồn quá, nói:

- Em thuận, anh hoà là nhà có phúc

- Con một mẹ như hoa một chùm

Yêu nhau nên phải bọc đùm cùng nhau

Mẹ bảo cầm con dao cứa vào tay bên kia. Đương nhiên là tôi không dám cứa rồi. Thế là mẹ nói:

- Tay chém tay sao nỡ, ruột cắt ruột sao đành

- Anh em như thể tay chân

Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần

Có khi tôi lỡ nói dối với mẹ điều gì, mẹ trách dạy bằng một câu tục ngữ:

- Một lời nói dối, sám hối bảy ngày

- Ăn ngay nói thật, mọi tật mọi lành

Có lần tôi đổi tính nết tự nhiên nói nhiều khiến mẹ tôi kinh ngạc. Thế là mẹ tôi cho tôi một bài học bằng những câu:

- Ăn có nhai, nói có nghĩ

- Nói hay hơn là hay nói

- Ăn lắm thì hết mồi ngon

Nói lắm thì hết lời khôn hoá rồ

- Người mà ăn như rỗng cuốn, nói như rồng leo, thì làm như mèo mửa

Trong phường tôi ở, có người con trai nghe lời vợ đối xử bất hiếu với cha mẹ thì mẹ lại dạy chúng tôi rằng:

- Lúc sống thì chẳng cho ăn

Để đến khi chết làm văn tế ruồi

- Sanh con ai dễ sanh lòng

Sanh con ai cũng vun trồng cho con

Thỉnh thoảng trong nhà có món gì ngon, mẹ tôi thường đem chia sẻ với những người hàng xóm và dạy anh em chúng tôi rằng:

- Họ hàng xa không bằng láng giềng gần

Khi anh em chúng tôi thành niên, mẹ lại dạy cho chúng tôi học đối nhân xử thế, học ăn, học nói. Em gái tôi vừa cười vừa nói thì mẹ tôi:

- Chưa đi mà chạy, chưa nói mà cười là người vô duyên

Có nhiều chàng trai tìm cách tán tỉnh em gái tôi. Mẹ tôi sợ em tôi chợp rợp theo nên thường nói:

- Con gái giữ lấy tiết trinh

Siêng năng chính chắn trời dành phúc cho

- Cái nết đánh chết cái đẹp

Thuở ấy, Cả phường chỉ nhà tôi là có cái truyền hình nên mỗi tối bà con kéo đến nhà tôi xem như đi xem xi nê. Trong nhà thì không có đủ chỗ chứa nên tôi khiêng cái truyền hình ra để ngoài sân. Hồi đó tôi chuyên giành làm điều này bởi tôi rất sung sướng khi thấy bà con xóm giềng được vui. Tôi thấy tôi là trung tâm của bao con mắt đang trông đợi vào mình mỗi khi cần điều chỉnh âm thanh hay hình ảnh v.v. Và cũng vì vậy mà tôi chẳng dám nhìn ai trong đám đông giữa sân. Nhưng rồi một hôm, tôi bắt gặp một đôi mắt mơ mộng trên một gương mặt đẹp như Đức Mẹ Maria đang nhìn tôi ngưỡng mộ. Lẽ dĩ nhiên sau đó, tôi và cô gái trở nên "cảm cúm" nhau kinh khủng. Nhưng tình cờ mẹ tôi nghe được những câu nói hỗn láo của cô gái đối với cha mẹ mình. Thế là mẹ tôi lại về thuyết phục tôi bằng những câu ca dao tục ngữ như:

- Một quan mua người, mười quan mua nết

- Tốt gỗ hơn tốt nước sơn

Xấu người đẹp nết còn hơn đẹp người

- Cái nết đánh chết cái đẹp

Cách giáo dục con cái của mẹ tôi không biết có hiệu quả đến đâu. Nhưng như cây cỏ mưa lâu thấm nước trở nên tốt tươi, anh em chúng tôi mỗi lần đối diện với chuyện gì, điều gì khó khăn, vui, buồn, bất trắc, bất hạnh, tích cực, tiêu cực,…đều ứng hiện ra trong tâm trí một câu ca dao tục ngữ cho chúng tôi tĩnh tâm, suy nghĩ phải trái để sống cho tốt hơn. 

Khi trưởng thành ra đời làm người, tôi thấy đọng lại trong tâm khảm tôi cái đạo đức làm người rõ nhất, chính là từ những câu tục ngữ ca dao mà mẹ nhắc nhở chúng tôi từ xưa.

Trung Kim

Theo trungkim.vnweblogs.com

Ý kiến bạn đọc:

Bạn hãy Đăng nhập để gửi ý kiến của mình.

Đề thi mới nhất

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 8

Tống Phước Hiển

52 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 9

Tống Phước Hiển

49 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 6

Tống Phước Hiển

72 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 7

Tống Phước Hiển

73 lượt thi

Xem thêm