Đề minh hoạ môn toán thi vào 10 của TP HCM tạo bước ngoặt trong đổi mới

  • 15/09/2017 | 01:32 GMT+7
  • 18.003 lượt xem

Sau kỳ thi vào lớp 10 năm học 2017 - 2018, lãnh đạo Sở GD-ĐT TP HCM đã khẳng định: đề thi tuyển sinh lớp 10 năm học tới sẽ có nhiều đổi mới. Tiếp đó, Sở GD-ĐT TP HCM đã họp chuyên môn trao đổi về đề minh hoạ để chỉnh sửa và công bố.

Đề minh hoạ môn toán thi vào 10 của TP HCM tạo bước ngoặt trong đổi mới
Đề minh hoạ môn toán thi vào lớp 10 của Sở GD-ĐT TP HCMĐề minh hoạ môn toán thi vào lớp 10 của Sở GD-ĐT TP HCM

Chủ trương của Sở GD-ĐT TP HCM

Trước đó, ông Phạm Ngọc Tiến, Phó trưởng Phòng giáo dục trung học Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết: “Đề thi tuyển sinh vào lớp 10 năm 2018 sẽ giảm tối đa các câu hỏi thuần túy tính toán phức tạp, hàn lâm, quen thuộc. Thay vào đó, đề thi sẽ tăng tối đa tính thực tiễn và tính tích hợp, thể hiện rõ môn văn, toán, ngoại ngữ là môn học công cụ”.

Cụ thể: "đề thi sẽ có 50% số câu hỏi thuộc dạng hiểu và vận dụng thấp, 30% số câu hỏi thuộc dạng tích hợp kiến thức các môn khác (đề thi môn toán không chỉ hỏi về toán, mà còn có nội dung các môn học khác như lý, hóa, sinh, sử, địa, GDCD), 20% còn lại sẽ là những câu hỏi thuộc dạng vận dụng cao"

Sở GD-ĐT TP cũng cho biết: “Để không gây áp lực cho học sinh, nội dung đề thi tuyển sinh lớp 10 sẽ không đòi hỏi thí sinh phải nhớ kiến thức chi tiết của các môn lý, hóa, sinh, sử, địa, GDCD...

Những công thức phức tạp của lý, hóa, sinh, những mốc thời gian của môn sử có thể đề thi sẽ cho thí sinh biết trong phần phụ lục đề. Tuy nhiên, thí sinh phải hiểu nội dung câu hỏi và vận dụng công cụ toán học để giải quyết vấn đề”.

Cũng theo thông tin từ lãnh đạo Sở GD-ĐT: “Số câu hỏi tích hợp trong đề thi tuyển sinh lớp 10 sẽ chiếm 30%, phần còn lại sẽ thay đổi theo hướng yêu cầu thí sinh vận dụng kiến thức đã học để giải quyết các vấn đề thực tiễn”.

Ý kiến của các nhà giáo

Nhà giáo Đặng Minh Tuấn (Sáng lập UberMath):

Tôi đánh giá cao về đề thi minh hoạ của TP HCM. Tác giả đã mạnh dạn thay đổi format hoàn mới, có đưa các bài toán ứng dụng thực tế vào đề thi. Điều đó cho thấy TP HCM mong muốn đi tiên phong trong việc thay đổi đề thi dẫn tới thay đổi cách dạy học môn Toán cấp THCS.

Nếu nhìn lướt qua đề minh hoạ này có thể thấy rất hay, trong đó có các bài toán liên quan đến kiến thức Vật Lý- Sự tạo ảnh qua kính lão (bài 7), Hoá Học-Tỉ lệ phần trăm dung dịch (bài 8). Hình ảnh minh hoạ hiện đại với Robot (bài 5) và Vệ tinh địa tĩnh (bài 10) bắt mắt giúp cho học sinh đọc đề thấy hấp dẫn và có hứng thú làm bài. Các câu còn lại dạng bài không mới, và kiến thức ở mức cơ bản.

Nhưng nhìn kỹ vào đề thi lớp 10 này thì thấy hàm lượng Toán trong đó rất ít. Và không hiểu tác giả có đặt ma trận đề để đưa tỉ lệ phần trăm kiến thức vào đề thi này cố định hay không? Tôi không thấy được độ phủ kiến thức bao quát của một kì thi chuyển cấp.
Ngoài 3 câu đầu tiên còn dùng kiến thức lớp 9 với ứng dụng hệ thức Vi-ét trong giải phương trình bậc 2 và bài toán về đồ thị bậc 2 (đường Parapol), các bài còn lại kiến thức ở dàn trải ở mức kiến thức cơ bản giống như một số bài toán trong phần Math của kì thi SSAT - kì thi chuẩn hoá để đánh giá học sinh chuyển cấp 2 lên cấp 3 của Mỹ.

Trong đó các câu hỏi đều ở dạng trả lời rất ngắn, khoảng 1,5 phút/câu của đề thi SSAT-Math. Còn các bài toán ứng dụng thực tế, khi đã vẽ sẵn hình vẽ mô tả như đề minh hoạ thì không còn yêu cầu học sinh sử dụng kiến thức của các môn Vật Lý hay Hoá học nữa.

Như vậy thoạt nhìn thì thấy rất hay, nhưng nhìn lại bản chất kiến thức tôi thấy thiếu nhiều mảng nếu tác giả muốn đưa vào các bài toán làm thời gian ngắn; ví dụ: số học cơ bản, thống kê biểu đồ, hình không gian, xác suất,.... Và số lượng bài toán sẽ tăng lên tương xứng với thời lượng 120 phút.
Nếu nói tới điểm hay của đề: cách hỏi của bài 5,6,7 rất hay. Mặc dù kiến thức cơ bản, nhưng tác giả đã đưa bài toán về thực tế và yêu cầu học sinh hiểu bản chất của bài toán mới làm được. Bài số 10 nhìn tưởng khó nhưng đề thi đã minh hoạ rồi, thành ra một bài toán bình thường của Pythagoras lớp 7.

Nhà giáo Nguyễn Đức Tấn và Nguyễn Anh Hoàng (TP HCM)

Đề minh họa kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT Tp. Hồ Chí Minh năm học 2018 – 2019 môn Toán có 10 câu, mỗi câu 1 điểm. Trong đó 3 câu đầu (câu 1, câu 2, câu 3) là các bài toán truyền thống ở mức độ dễ, 7 câu sau là các bài toán thực tế, đây là điểm khác biệt so với các đề thi tuyển sinh vào lớp 10 ở các năm học trước. 7 câu hỏi này là các bài toán được ngụy trang dưới hình thức giải quyết tình huống thực tế, kết hợp với các kiến thức về địa lí, vật lí, hóa học. Kiến thức toán học vận dụng để giải các câu hỏi này rất đơn giản không cầu kỳ, đánh đố. Học sinh chỉ cần thông hiểu vận dụng những kiến thức toán rất cơ bản trong chương trình THCS để giải quyết. Yêu cầu học sinh biết đọc, hiểu, phân tích câu hỏi từ đó chuyển tải từ bài toán thực tế sang ngôn ngữ Toán để trở về với bài toán cơ bản, bài toán quen thuộc đã học ở lớp. Trong 7 câu hỏi này chỉ có 1 câu (câu 10) dành cho học sinh khá, giỏi, câu hỏi yêu cầu vận dụng cao.

Sự thay đổi hình thức ra đề này nhằm thúc đẩy giáo viên phải cập nhật chuyên môn, thay đổi phương pháp giảng dạy để phù hợp với xu thế phát triển, học sinh biết được việc học toán vận dụng vào thực tế cuộc sống mà không phải vắt óc để giải các bài toán mang tính hàn lâm, vận dụng quá nhiều kĩ năng giải toán của các bài toán trong đề thi tuyển sinh vào lớp 10 của các năm học trước. Với cách ra đề toán này giúp tránh tình trạng học sinh học vẹt, học tủ một vài dạng toán thường gặp trong các đề thi, học sinh giải như được lập trình sẵn. Giáo viên chỉ chú trọng các dạng toán đó mà không truyền đạt ỹ nghĩa của các dạng toán trong vận dụng thực tế cuộc sống.

Tuy nhiên theo chúng tôi việc ra đề kiểm tra đánh giá học sinh theo sự đổi mới này nên thực hiện đồng loạt ở các lớp, các cấp.

Nhà giáo Lê Thống Nhất (BigSchool):

Nếu đối chiếu với các đề toán thi vào lớp 10 trong cả nước từ xưa tới nay thì có thể thấy với đề minh hoạ này, Sở GD-ĐT TP HCM đã tạo ra bước ngoặt lớn trong việc đổi mới đề thi.
Các phương pháp giải toán sử dụng giải đề thi này, đều là những phương pháp cơ bản, không đòi hỏi những kỹ thuật "lắt léo".
Các tình huống thực tế được đặt ra hợp lý và được giải quyết bằng kiến thức cơ bản của môn toán THCS.
Với cấu trúc đề thi như đề minh hoạ thì thầy cô cần phải thay đổi cách dạy và nội dung luyện tập cho học sinh. Cụ thể là:
- Không dạy các bài toán có kỹ thuật giải "lắt léo" mang tính đánh đố. Đây mà loại bài mà các thầy luyện thi trước đây thường rất vất vả "rèn quân". Điều này tránh luôn áp lực cho thầy và trò. Về mặt giáo dục thì những bài toán giải bằng những kỹ thuật phức tạp không thích hợp với cấp THCS, chưa hẳn đã phát triển tư duy cho học sinh, thầy dạy để mong trò "trúng tủ" mà thôi.
- Cần sáng tạo nhiều bài toán thực tế mà kiến thức giải thuộc phạm vi môn toán THCS. Với các tư liệu đang hạn chế hiện nay thì đòi hỏi cộng đồng giáo viên chung tay sáng tạo và chia sẻ. Đây chính là khó khăn mà các thầy cô sẽ phải vượt qua trong những năm đầu tiên dạy theo định hướng mới. Đây chính là điều chưa đồng bộ khi tài liệu, sách giáo khoa chưa thay đổi mà đã thay đổi hình thức đề thi. Những bài toán kiểu này trong sách giáo khoa quá hiếm hoi.

Lời giải một số bài toán thực tế trong đề minh hoạ

Đề minh hoạ môn toán thi vào 10 của TP HCM tạo bước ngoặt trong đổi mới
Đề minh hoạ môn toán thi vào 10 của TP HCM tạo bước ngoặt trong đổi mới
Đề minh hoạ môn toán thi vào 10 của TP HCM tạo bước ngoặt trong đổi mới
Đề minh hoạ môn toán thi vào 10 của TP HCM tạo bước ngoặt trong đổi mới

 

Ý kiến bạn đọc:

Bạn hãy Đăng nhập để gửi ý kiến của mình.