Dạy học phát triển năng lực và kiểm tra, đánh giá môn Tiếng Việt ở tiểu học (phần 3)

  • 30/03/2017 | 23:30 GMT+7
  • 32.580 lượt xem

Phần 3 của chuỗi bài viết do GS. TS. Lê Phương Nga chia sẻ sẽ bàn về việc thực hiện ý tưởng phát triển năng lực của người học thông qua bộ sách "Ôn tập - kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh môn Tiếng Việt" – NXB ĐHSP. Mọi chia sẻ vui lòng ghi rõ nguồn bigschool.vn.

 

Dạy học phát triển năng lực và kiểm tra, đánh giá môn Tiếng Việt ở Tiểu học (phần 1)

Dạy học phát triển năng lực và kiểm tra, đánh giá môn Tiếng Việt ở tiểu học (phần 2)

4.  Việc thực hiện ý tưởng phát triển năng lực của người học thông qua bộ sách Ôn tập - kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh môn Tiếng Việt – NXB ĐHSP

a) Bộ sách Ôn tập - kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh môn Tiếng Việt được viết cho chương trình hiện hành, trước hết nó được viết theo một ma trận đã được xây dựng có tính toán để bao quát hết nội dung cơ bản của chương trình, có đủ các kiểu dạng câu hỏi, bài tập có thể gặp trong thực tế. Trừ lớp 1 có cấu tạo riêng, các câu 5, 6, 7 của mỗi đề từ lớp 2 đến lớp 5 đã phủ hết Kiến thức tiếng Việt của mỗi lớp gồm mở rộng vốn từ, phát triển từ ngữ và ngữ pháp, phần Luyện đọcLuyện viết bao quát hết các kĩ năng đọc, viết cần rèn luyện ở mỗi lớp.

b) Bộ sách chú trọng đến việc đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Việt của học sinh theo định hướng phát triển năng lực, tạo cầu nối cho chương trình hiện hành và chương trình sau 2018.Ý tưởng này được thể hiện ở mấy điểm sau:

- Phần Kiến thức tiếng Việt chú trọng đến những bài tập sử dụng từ, câu, ví dụ:

+ Chọn từ thích hợp trong ngoặc điền vào chỗ trống:

Công ơn của cha mẹ với con cái rất ....................................... (đồ sộ, cao, to lớn,mạnh mẽ). Người ta thường nói đó là công ơn ....................................... (trời mây, non nước, trời biển, sông biển) không có gì so sánh được.

+ Nối từng từ chỉ sự vật bên trái với từ ngữ chỉ hoạt động, trạng thái thích hợp ở bên phải rồi thêm từ ngữ để viết thành câu

Dạy học phát triển năng lực và kiểm tra, đánh giá môn Tiếng Việt ở tiểu học (phần 3)

Câu 1: Mặt trời toả ánh nắng rực rỡ.

+ Đặt một câu cho mỗi bức tranh sau, trong câu có từ ngữ chỉ hoạt động (Lớp 2 tập 1):

Dạy học phát triển năng lực và kiểm tra, đánh giá môn Tiếng Việt ở tiểu học (phần 3)

+ Chọn từ thích hợp  điền vào chỗ trống:

a) Tuấn rất ...........................(yêu thích, quý mến) các môn học nghệ thuật như Mĩ thuật, Âm nhạc.

b) Bác đã đi khắp ... .......................(năm châu, non sông) để tìm đường cứu nước cho dân tộc Việt

c) Dù có đi đâu xa, ông tôi vẫn luôn đau đáu nhớ về ...................... ....(quê quán, quê cha đất tổ) của mình.

d) Lan có nước da...................... (đen giòn, đen nhánh) trông rất khỏe mạnh.

+ Điền từ trái nghĩa với những từ in đậm để hoàn chỉnh các câu sau :

a) Lá cây mềm mại, mịn màng còn thân cây lại ......................,gai góc.

b) Tai thỏ dài chứ không..................... như như tai chuột.

c) Mẹ kẻ rằng ban đầu Linh nấu nướng cũng ..................... chứ không khéo léo như bây giờ.

+ Đặt câu có:

a) Từ "sao" là danh từ:...

b) Từ "sao" là động từ:...

c) Từ "của" là danh từ:...

d) Từ "của" là quan hệ từ:...

(Lớp 5 tập 1)

- Phần Luyện đọc chú ý đến những bài tập hồi đáp yêu cầu đánh giá hoặc liên hệ với cuộc sống bằng một bài tập được đánh dấu (*) ở câu 4, ví dụ:

+ Chọn a hoặc b:

a) Ai đặt tên cho em? Tên em mang ý nghĩa gì?

b) Nếu được đặt tên cho mình, em sẽ chọn tên gì, vì sao?

(Lớp 2 tập 1)

+ Nếu vẽ cảnh mùa thu quê mình, em sẽ chọn những gì để vẽ? ( Chiều thu quê em đề 2)

+ Chọn a hoặc b:

a) Nếu em có mặt khi các bạn đang dè bỉu, trêu chọc bạn nhỏ, em sẽ nói gì với các bạn?

b) Em có cảm nghĩ gì về cô giáo trong câu chuyện?

+ Theo em, khi bản thân hoặc người khác mắc sai lầm, ta có nên chỉ nghĩ về điều đó mà không chú ý đến những điều tốt đẹp khác không ? Vì sao ?

(Lớp 5 tập 1)

+ Theo em, thế nào là người biết lắng nghe thật sự?

+ Tiếng sáo diều khiến tác giả sững người và nhận ra bao điều…Đặt mình vào vai tác giả, em hãy viết về những điều mình đã nhận ra khi nghe tiếng sáo  diều.

(Lớp 5 tập 2)

 

- Phần Luyện viết chú ý để có những đề bài mở, sáng tạo (được dánh dấu (*)), tất nhiên cũng có tính đến trình độ học sinh nên đây là những đề bài không bắt buộc học sinh phải thực hiện khi tự thấy trình độ của mình chưa đáp ứng. Ví dụ một số đề bài sau:

+ Đặt mình vào vai một trong các nhân vật hoạt hình hoặc phim ảnh mà  em thích, em hãy viết 3 – 4 câu tự giới thiệu về mình.

Dạy học phát triển năng lực và kiểm tra, đánh giá môn Tiếng Việt ở tiểu học (phần 3)

+ Em có cảm xúc như thế nào trong ngày khai trường?

+ Chủ nhật, Sóc Nhí chuẩn bị sách vở để thứ hai đi học. Thời khoá biểu của Sóc Nhí có tiết học đầu tiên giúp Sóc Nhí học làm phép tính. Tiếp theo,  Sóc Nhí sẽ được tìm hiểu để biết cách giữ gìn vệ sinh cơ thể, rồi đến học đọc, cuối cùng là học vẽ. Em hãy giúp Sóc Nhí ghi lại thời khoá biểu ngày thứ hai.

 
Tiết 1 2 3 4
Môn học ...... ....... ...... ......

(Lớp 2 tập 1)

+ Xung quanh chúng ta có bao nhiêu điều tốt đẹp của sự sống: Những cánh rừng xanh bạt ngàn bất tận, những hòn đảo bình yên với nhiều loài động vật sinh sống như cò, yến, voọc,…, những dòng sông xanh với rất nhiều tôm cá,… Nhiều nơi đã được quy hoạch thành khu du lịch sinh thái và được bảo tồn. Nhưng vì vô ý thức, con ngưới đã trở thành tàn ác. Họ tàn phá những cánh rừng xanh, biến nó thành trơ trụi, xác xơ. Họ săn bắt động vật làm cho một số loài có nguy cơ tuyệt chủng. Họ làm ô nhiễm nguồn nước khiến cho cá tôm không còn đường sống, …

Đặt mình vào vai những cánh rừng đang bị hủy diệt hoặc những con vật đang bị săn bắt, bị phá mất chỗ ở hay những chú cá đang thoi thóp trong dòng nước bị ô nhiễm…, em hãy viết một bức thư kêu cứu gửi loài người, bày tỏ sự phẫn nộ trước những hành động phá hoại ấy, kêu gọi mọi người bảo vệ môi trường, bảo vệ sự sống.

 (Lớp 5 tập 1)

+ Hãy viết một bức thư cho chị Mùa Xuân nói lên tình yêu, lòng mong đợi Mùa Xuân của mình.

+ Hãy kể câu chuyện về mình trong  vai một cây non bị bẻ ngọn.

+ Bờ biển bị ngập đầy rác thải kể chuyện mình.

+ Câu chuyện đau lòng của chiếc túi ni-lông.

+ Đặt mình vào vai một quyển sách để tự giới thiệu và chia sẻ những mong  ước của mình.

+ Em vừa tạm biệt ngôi trường Tiểu học, những tháng ngày tươi đẹp mới đang chờ đợi. Có biết bao cảm xúc, suy nghĩ và mơ ước. Em mong ước gì về ngôi trường tương lai? Hãy viết thư cho một người bạn thân nói về mong ước đó.

(Lớp 5 tập 2)

 

GS. TS. Lê Phương Nga

Đại học Sư phạm Hà Nội

 

Ý kiến bạn đọc:

Bạn hãy Đăng nhập để gửi ý kiến của mình.