Cho học sinh mang điện thoại đến trường - Lợi hay hại phụ thuộc vào giải pháp giáo dục

  • 21/09/2020 | 14:52 GMT+7
  • 1.821 lượt xem

Một vấn đề đang rất được các chuyên gia giáo dục, thầy cô, phụ huynh quan tâm trao đổi khi Thông tư 32/2020/TT - BGDĐT vừa ban hành Điều lệ mới cho trường THCS, trường THPT và trường nhiều cấp học có "mở hơn" về việc học sinh được sử dụng điện thoại ở trường.

Đối chiếu với Điều lệ ban hành theo Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ban hành năm 2011 thì một trong những thay đổi được xã hội quan tâm là quy định sử dụng điện thoại trong giờ học. Nếu Điều lệ ban hành kèm Thông tư 12 quy định một trong những hành vi học sinh không được làm là: "Sử dụng điện thoại di động hoặc máy nghe nhạc trong giờ học" thì nội dung này được thay đổi tại Điều lệ ban hành kèm Thông tư 32 là: "Sử dụng điện thoại di động, các thiết bị khác khi đang học tập trên lớp không phục vụ cho việc học tập và không được giáo viên cho phép".

Một mệnh đề tương đương được suy ra là: học sinh sẽ được sử dụng điện thoại di động nếu phục vụ cho việc học tập và được giáo viên cho phép.

Điều này làm bùng nổ nhiều tranh luận trên báo chí và trên mạng xã hội. Xin chia sẻ với các bạn một số góc nhìn về vấn đề này. Rất mong nhận được các ý kiến của các chuyên gia, thầy cô và các bậc phụ huynh.

Giải thích của lãnh đạo Vụ Giáo dục Trung học, Bộ GD&ĐT

Giải thích về sự điều chỉnh từ Thông tư 12 sang Thông tư 32, ông Nguyễn Xuân Thành chia sẻ với báo Vietnamnet:

Hiện nay, trong bối cảnh xã hội chuyển biến mạnh mẽ, hướng đến chuyển đổi số trong giáo dục, ngành giáo dục đang hướng dẫn và khuyến khích giáo viên, học sinh sử dụng và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học. Khi đã dạy học qua internet thì phải có phương tiện cho học sinh truy cập vào các nguồn học liệu như máy tính, điện thoại di động và các công cụ khác,...
Ông Nguyễn Xuân Thành, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học (Bộ GD&ĐT). Ảnh: Thanh HùngÔng Nguyễn Xuân Thành, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học (Bộ GD&ĐT). Ảnh: Thanh Hùng
Với thời đại công nghệ thông tin, nguồn học liệu điện tử trên mạng ngày càng phong phú và được phát triển để hỗ trợ việc dạy học của giáo viên và học sinh.

Ở các quốc gia có điều kiện, học sinh khi đến lớp có thể vừa thực hiện các bài học trên lớp vừa có thể tra cứu thông tin, truy cập các bài học ở trên mạng. Giáo viên tổ chức cho học sinh học tập theo cách như vậy để phát triển phẩm chất, năng lực.

Với những lớp học chưa có điều kiện về phòng máy tính và không nhất thiết phải vào phòng máy thì trong hoạt động học tập mà giáo viên giao cho học sinh sẽ có những bài học mà ở đó học sinh có thể truy cập vào mạng hoặc các nguồn học liệu mạng LAN của trường. Có nghĩa rằng khi đó, học sinh có thể sử dụng điện thoại như là một công cụ để truy cập những điều đó song phải thực hiện theo nội dung bài học và nhiệm vụ mà giáo viên giao cho.

Lý giải về điều này, ông Sái Công Hồng, Phó vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học, Bộ GD&ĐT cho rằng, thay đổi này nhằm phù hợp với việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học.
Theo ông Hồng, học sinh sẽ được sử dụng điện thoại di động nếu phục vụ cho việc học tập và được giáo viên cho phép. Vì hiện nay nhu cầu sử dụng điện thoại thông minh để ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy và học là rất cần thiết.

Ý kiến của chuyên gia giáo dục 

TS. Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GD&ĐT 

Trao đổi với báo Tuổi trẻ, ông Hoàng Ngọc Vinh cho biết:
TS Hoàng Ngọc Vinh - nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GD&ĐTTS Hoàng Ngọc Vinh - nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp, Bộ GD&ĐT
Việc cho học sinh sử dụng điện thoại di động dù rằng vì mục đích học tập nhưng cũng cần được đánh giá kỹ lưỡng, trước hết xem người học và người dạy có thật sự cần hay không, cần tới đâu.

Nhiều khi chúng ta nghĩ việc mang điện thoại vào trường là cần thiết, nhưng trên thực tế học sinh và giáo viên ở một số lớp, một số địa phương thấy không. Ở nhiều vùng còn khó khăn, có được một chiếc điện thoại thông minh vẫn không dễ.

Khi cho phép các em sử dụng điện thoại, cần có quy định cụ thể các em được dùng trong trường hợp nào, tránh việc lạm dụng. Chẳng hạn, giờ ra chơi các em lấy lý do học tập để ở trong lớp dùng điện thoại cho mục đích khác như chơi game thì không nên. Khi đó, giờ chơi có thể chỉ thấy các em mỗi người ngồi một góc cùng chiếc điện thoại. Ngoài ra, việc ảnh hưởng đến sức khỏe thị lực, nhất là với các học sinh nhỏ tuổi, cũng cần được tính đến.

Trong một tranh luận trên mạng xã hội, ông Vinh bày tỏ quan điểm: Học sinh ở phổ thông cần năng lực cơ bản như đọc, viết, giao tiếp, tư duy logic...giáo viên có thể hướng dẫn trò tìm hiểu thu thập thông tin ...ở nhà, còn ở lớp rất nên tận dụng thời gian của giáo viên và học sinh tương tác trực tiếp với nhau có lẽ tốt hơn.

TS. Lê Thống Nhất, sáng lập BigSchool 
TS. Lê Thống NhấtTS. Lê Thống Nhất
Chúng ta cần đọc kỹ ở Điều lệ ban hành bởi Thông tư 32/2020/TT - BGDĐT Khoản 4 Điều 37 ghi rõ một trong những hành vi học sinh không được làm là: "Sử dụng điện thoại di động, các thiết bị khác khi đang học tập trên lớp không phục vụ cho việc học tập và không được giáo viên cho phép". Điều này cho thấy, tuy cho phép học sinh mang điện thoại đến lớp nhưng chỉ được sử dụng khi giáo viên cho phép để phục vụ cho việc học tập dưới sự giám sát của giáo viên. Nếu học sinh vi phạm điều này thì có nghĩa là vi phạm một trong các điều cấm trong Điều lệ. Một số giáo viên cho rằng mình không giám sát nổi nên tốt nhất là cấm học sinh mang vào lớp. Khi chúng ta chưa giáo dục tốt ý thức cho học sinh thì một giải pháp là yêu cầu học sinh nộp điện thoại cho lớp trưởng quản lý có thể là giảm bớt sự phải giám sát của giáo viên.

Việc cho học sinh mang điện thoại tới trường lợi hay hại phụ thuộc vào các giải pháp giáo dục.

Theo tôi, khi Điều lệ có hiệu lực, Bộ GD&ĐT cần có hướng dẫn ngay với các đơn vị giáo dục làm những việc mà chúng ta lẽ ra đã phải làm từ lâu chứ không đợi đến bây giờ (kể cả tổ chức Hội thảo để đưa ra được văn bản hướng dẫn):

- Những nội dung cần giáo dục học sinh những mặt lợi và hại khi đến với môi trường Internet và khi sử dụng các thiết bị điện thoại thông minh. Đặc biệt là những hiểm hoạ có thể xảy ra với mọi người khi tương tác ở môi trường này. Nhiều nước học sinh được học về kỹ năng cũng như an ninh khi sử dụng Internet. Những điều này không chỉ đặt ra với học sinh mà ngay cả người lớn cũng cần phải học. Hiện tượng nghiện game hay nghiện FB và bị lừa đảo cũng đã xảy ra nhiều không chỉ với học sinh mà nhiều người lớn cũng mắc.

- Giáo viên sẽ đổi mới phương pháp dạy học như thế nào khi học sinh có điện thoại thông minh? Những việc gì có thể làm cho bài giảng hiệu quả hơn khi cho học sinh sử dụng điện thoại? Mỗi em có một điện thoại thì có thể hướng dẫn học sinh làm gì? Nếu không đủ mỗi em một máy thì sao? Tôi tin là có nhiều thầy cô đã sớm có kinh nghiệm về vấn đề này. Từ đó để làm rõ ràng việc cho học sinh dùng điện thoại để học tập như thế nào?
Học sinh trường THPT Trần Hữu Trang lần đầu làm bài kiểm tra trên smartphone. Ảnh: Zing.vnHọc sinh trường THPT Trần Hữu Trang lần đầu làm bài kiểm tra trên smartphone. Ảnh: Zing.vn
Có những suy nghĩ trước đây không còn phù hợp với thời điểm này nữa. Chắc chắn Bộ GD&ĐT cũng đã cân nhắc, nghiên cứu trước khi điều chỉnh "mở hơn" trong vấn đề này. Bất cứ một phương tiện nào khi sử dụng cũng có mặt lợi và mặt hại, tuy nhiên cần phải có biện pháp phát huy mặt lợi, ngăn chặn mặt hại, chứ không phải cứ còn thấy lo là cấm luôn.

Tôi cũng được biết một số trường ở TP Hồ Chí Minh, trong năm học 2019 - 2020 đã cho học sinh làm bài kiểm tra giữ kỳ trên máy tính bảng, điện thoại thông minh. Học sinh thi xong biết kết quả ngay. Giáo viên không phải chấm bài và in đề thi phát cho học sinh.

Chia sẻ của một cựu giáo chức

Thầy Đinh Thiên Hương gặp lại lớp học trò cũ sau 20 năm Thầy Đinh Thiên Hương gặp lại lớp học trò cũ sau 20 năm
Thầy giáo Đinh Thiên Hương, tốt nghiệp khoa Ngữ Văn ĐHSP Hà Nội năm 1977, cựu cán bộ giảng dạy Trường CĐSP Đà Lạt, nguyên Chủ nhiệm khoa Văn Trường CĐSP Đồng Tháp, cựu giáo viên Trường THPT chuyên Trần Phú, Hải Phòng đã chia sẻ:

HỌC SINH SỬ DỤNG ĐIỆN THOẠI ĐỂ HỌC TẬP TRONG LỚP - TẠI SAO KHÔNG?

1. Thú thực trong nhiều những chỉ thị, hướng dẫn, quy định...rất gần đây của Bộ GD&ĐT, thì quy định cho phép học sinh được sử dụng điện thoại để học tập trong lớp, dưới sự tổ chức và hướng dẫn của thầy cô, từ 1/11/2020 là được nhất!
Trước đây, tôi từng "dị ứng" với những "chú dế" trong cặp sách học trò. Nhưng khi nhà trường đi kiểm tra khám xét và thu giữ điện thoại thì cặp sách của tôi và bàn giáo viên nơi bục giảng lại là khu "bất khả xâm phạm", nơi để "lũ nhóc" tin tưởng gửi gắm, cất giấu món "tài sản". Tôi trở thành kẻ đồng lõa cùng học trò chống lại cái quy định mà tôi cho là cứng nhắc, thô bạo, máy móc..., thường quản không được thì cấm.
Hồi ấy điện thoại chưa tiện ích và thông minh như bây giờ. Tôi còn chưa có nổi một cái để dùng. Nhưng tôi nghĩ, ít ra bọn trẻ cũng có một thứ phương tiện liên lạc hiện đại và hữu dụng...Và thế là khi cần thì "thả phao" cứu chúng thôi! Cho phép chúng ăn, chợp mắt một chút trên lớp khi chúng quá mỏi mệt, giải cứu khi chúng đi học muộn mà tha thiết được vào học, cất giấu những "chú dế" yêu khi bị thu giữ...chắc sẽ là một trong những lý do khiến lũ trò sau ma và quỷ nhớ tôi tới tận bây giờ!

2. Sau này, khi đã thấy những ứng dụng tiện ích của điện thoại kết nối mạng, tôi quyết định thí điểm cho học sinh dùng để phục vụ việc học tập trên lớp. Tôi cũng dần thay đổi cách trình bày, diễn giảng trên lớp, có những công việc tôi yêu cầu nhóm hoặc cá nhân sử dụng điện thoại để khai thác, ghi nhớ, tìm tòi...Và thế là thầy đương nhiên cần phải biết trước: những thứ ấy lấy ở đâu, sử dụng thế nào, kiến thức nào là thật , đáng tin dùng, cái nào là đồ rởm, tào lao...Thầy trò tương tác cùng nhau, có công cụ hỗ trợ, giờ dạy học sinh động, nhẹ nhàng, hiệu quả hẳn lên.
Làm việc này là làm chui, như ngày xưa người ta khoán chui trong nông nghiệp. Tôi từng ở, từng tìm hiểu ngay trên cái mảnh đất nảy sinh ra phong trào khoán chui đó nên rất biết hậu quả giáng xuống đầu mình sẽ thế nào. Nhưng may là khi đó tôi đã chuyển công tác về Trường THPT chuyên Trần Phú (Hải Phòng), vốn có tư duy "thoáng" và ở tuổi tôi cũng ít bị "soi", có "soi" ra mà thấy tôi thì cũng...huề. Thành ra, càng ngày tôi càng định hình được cách dạy - học cho từng bài có sự hỗ trợ của điện thoại và mạng. Trò học nhàn hơn, kết quả học tập, thi cử cũng ngày càng cao và ổn định hơn.

3. Từ sự quan sát của mình, tôi thấy một số thầy cô toàn lấy kiến thức trên mạng, có người còn "bê" nguyên cả bài đưa về đọc chép cho học sinh. Họ rất sợ cái "kho tàng" ấy không còn là độc quyền, và hóa ra mình là người lười biếng, hết thiêng....

4. Trước thực tế ấy, tôi đề nghị:
+ Trước hết thầy phải làm chủ được kho tư liệu trên mạng, biết cái nào là cần thiết, hữu dụng, đúng đắn, chuẩn mực để hướng dẫn cho học trò.
+ Bài dạy của thầy là sự tổng hợp đủ đầy các nguồn kiến thức chứ không phải là một mớ photocoppy nguyên si từ trên mạng. Dù có cả một xa lộ thông tin nhưng bài của thầy (dù dưới dạng đề cương) cũng phải là tài liệu gốc, chuẩn xác, mực thước ,tin dùng nhất cho học trò.
+ Chỉ cho trò sử dụng điện thoại tra cứu, đọc tham khảo khi cần thiết và xem như một "hoàn cảnh có vấn đề" vừa để thay đổi không khí và phương pháp học tập, vừa bảo đảm thật sự hiệu quả. Đừng nên tả - hữu quá khích. Phương pháp dạy học nào cũng có ưu có khuyết, không có phương pháp nào tối ưu. Vấn đề là tài năng vận dụng sáng tạo của người thầy. Không phải tiết học nào và lúc nào trò cũng lăm lăm chiếc điện thoại trên tay và hý hoáy.
+ Trong lớp, ông thầy là người có vai trò tổ chức, quản lý tối cao, chịu trách nhiệm trước pháp luật về mọi vấn đề của học trò. Cho phép thầy sử dụng thêm một phương tiện, một biện pháp dạy học thì cũng trao thêm quyền hạn quản lý và ràng buộc trách nhiệm với người thầy.

Nhưng đừng vì khó quản mà cấm đoán học trò. Sự đời, có nhiều thứ cấm lại hay phạm...Vấn đề là tổ chức thực hiện ra sao. Lợi ích của giải pháp này rất to lớn. Xu thế hội nhập cũng cần được trao dồi từ đây. Đừng để thế hệ trẻ mù về công nghệ và dốt về ngoại ngữ. Nhục lắm.
Nhìn mấy mấy vị cán bộ được Nhà nước trang bị cho phương tiện công nghệ hiện đại mà cứ loay hoay không biết sử dụng hoặc để trước mặt làm màu...Tức cười lắm!
Lại phải nói thêm, xin đọc kỹ bài viết rồi hẵng sợ học trò chơi hoặc xem phim trên điện thoại trong giờ học.
Thứ nữa, Bộ GD&ĐT cho phép chứ không bắt buộc mà phải sợ điều kiện kinh tế, vùng sâu vùng xa, này nọ...
Lại nữa, không cho phép, tổ chức hướng dẫn chúng sử dụng điện thoại vào việc này thì chúng dùng chui vào việc khác theo ý chúng, còn tệ hơn. Đằng nào lợi ích, hạn chế được tai hại hơn. Lựa chọn đi .)

Quan điểm của các thầy cô và học sinh trường Marie Curie Hà Nội

Xin mời các bạn xem video sau của VTV6 phản ánh không khí học tập với trợ giúp của điện thoại cùng ý kiến của các thầy cô giáo và học sinh:

 

 

Ý kiến bạn đọc:

Bạn hãy Đăng nhập để gửi ý kiến của mình.

Đề thi mới nhất

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 8

Tống Phước Hiển

133 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 9

Tống Phước Hiển

102 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 6

Tống Phước Hiển

125 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 7

Tống Phước Hiển

94 lượt thi

Bài kiểm tra cuối kì II (Cuối năm)

Môn Toán học - Lớp 5

xtoan78

61 lượt thi

Xem thêm

Bài giảng mới nhất

Ghi số tự nhiên

Ghi số tự nhiên

Nguyễn Sáng

Toán học - Lớp 6

Xem thêm