Cần làm gì để nâng cao khả năng giao tiếp tiếng Anh cho học sinh?

  • 01/07/2017 | 11:33 GMT+7
  • 16.577 lượt xem

Theo bảng xếp hạng về chỉ số thông thạo Anh ngữ EPI (English Proficiency Index) được nghiên cứu bởi tổ chức EF (Education First), Việt Nam được xếp mức độ trung bình với chỉ số ranking 31 so với các nước khác trên thế giới và xếp hạng 7 trong số 19 quốc gia được nghiên cứu ở Châu Á.

Cũng theo bảng xếp hạng này (công bố tháng 11 năm 2016): người trưởng thành ở Hà Lan nói tiếng Anh tốt nhất thế giới, theo sát bởi Đan Mạch và Thụy Điển.

Được thực hiện trên toàn cầu bởi hơn 950.000 người trưởng thành đến từ 72 quốc gia và vùng lãnh thổ, khảo sát EF EPI đã đưa ra những nhận định về mối tương quan giữa năng lực Anh ngữ và thu nhập, sự đổi mới, và chất lượng cuộc sống.

Ở ấn bản thứ 6 này, lần đầu tiên châu Á có quốc gia (Singapore) nằm trong nhóm năng lực cao nhất, và đây cũng là đất nước xếp hạng 1 khu vực. Malaysia và Philippines cũng nằm trong Top 15 của bảng xếp hạng. 

Trong phạm vi khu vực châu Á và thế giới, với điểm số EF EPI 54,06 và mức độ thông thạo được đánh giá trung bình, Việt Nam lần lượt nắm giữ hạng 7 khu vực và 31/72 toàn cầu. Những quốc gia/vùng lãnh thổ nắm giữ những vị trí cao nhất trong châu lục là Singapore, Malaysia, Philippines, Ấn độ, Hàn Quốc và Hồng Kông.

Bảng xếp hạng 19 nước châu Á (11/2016).Bảng xếp hạng 19 nước châu Á (11/2016).

Nguyên nhân từ nhà trường

Nguyên nhân chính dẫn đến những khó khăn trong giao tiếp tiếng Anh của người Việt Nam là phương pháp dạy và học truyền thống với cách tiếp cận sai so với quy luật tự nhiên. Tại trường lớp từ cấp hai lên đến bậc Đại học, chúng ta thường chú trọng vào việc học từ vựng, cấu trúc và các nguyên tắc ngữ pháp nhưng không tập trung vào hai kỹ năng nghe và nói. Cách học này chỉ phù hợp với mục đích vượt qua những kỳ thi cuối kỳ, chuyển cấp hoặc bài thi tốt nghiệp trên trường lớp, nhưng sẽ không giúp bạn có thể giao tiếp tiếng Anh trong những tình huống thực tế. 

Theo các nghiên cứu khoa học, quy trình học bất kỳ một ngôn ngữ nào cũng cần tuân theo đúng quy luật tự nhiên Nghe - Nói - Đọc - Viết. Chúng ta có thể dễ dàng hình dung quy luật này khi nhìn vào cách một đứa trẻ học nói. Ban đầu, đứa trẻ ở trong trạng thái Nghe hoàn toàn, trí não tiếp nhận những âm thanh mới từ người xung quanh. Trải qua một thời gian đủ ngấm, đứa trẻ sẽ tập bắt chước nói lại những từ mình hay được nghe một cách bập bẹ và theo đúng ngữ âm, ngữ điệu của từ đó. Điều này cũng diễn ra tương tự với kỹ năng Đọc và Viết, sau khi đứa trẻ nhận biết được tất cả các âm và từ quen thuộc, nó sẽ phát triển khả năng đọc hiểu văn bản và sau quá trình tích luỹ được vốn từ vựng, cách dùng câu sẽ tiến tới khả năng viết theo ý muốn. Tuy nhiên, thực tế quá trình dạy và học trong hệ thống giáo dục của Việt Nam trước đây đa phần chỉ tập trung vào rèn hai kỹ năng Đọc - Viết cho học sinh và sinh viên và khiến họ gặp khó khăn khi phải đối mặt với hai kỹ năng Nghe và Nói. 

Học sinh còn thiếu tự tin khi học tiếng AnhHọc sinh còn thiếu tự tin khi học tiếng Anh

Nguyên nhân từ người học

  • Không nhận ra âm tiếng Anh

Bắt nguồn từ sự khác nhau về cấu trúc giữa từ tiếng Anh và tiếng Việt trên cả 4 phương diện: Nguyên âm, Phụ âm, Trọng âm và Ngữ điệu, sinh viên nói riêng và người học tiếng Anh tại Việt Nam nói chung thường mắc phải những lỗi cơ bản khi phát âm tiếng Anh như nuốt âm, không có trọng âm, nói không ngữ điệu. Cũng chính vì lý do này, khi nghe người bản ngữ phát âm tiếng Anh chuẩn xác, chúng ta sẽ khó để nhận ra từ đó là gì. Và cũng tương tự, khi bạn nói chuyện với người nước ngoài cũng dễ khiến họ rơi vào trạng thái bối rối khi không hiểu chúng ta đang nói điều gì, thậm chí có một số trường hợp còn gây hiểu nhầm do cách phát âm "giống tiếng Việt" của chúng ta.

  • Không đủ vốn từ vựng và cấu trúc câu

Vấn đề này không nằm ở số lượng từ vựng và cấu trúc mà bạn sở hữu, mà phụ thuộc vào khả năng bạn có thể nhớ được bao nhiêu từ và dùng được nó vào trong những tình huống giao tiếp thực tế. Cách học từ vựng, cấu trúc truyền thống bằng cách ghi chép lại nhiều lần từ hay cấu trúc muốn học kèm theo nghĩa tiếng Việt đã hạn chế khả năng ghi nhớ của bạn trong thời gian dài và dễ làm bạn "lạc lối" trong mê cung từ vựng do chính bạn tạo ra.

Do đó, khi bước vào một tình huống giao tiếp cụ thể, bạn thường lúng túng khi cố gắng dịch từ tiếng Việt sang tiếng Anh của từng từ sau đó ghép thành câu để nói.

  • Không phản xạ được với tiếng Anh

Thói quen suy nghĩ bằng tiếng Việt khi nghe và nói tiếng Anh tồn tại cố hữu bấy lâu nay sẽ khiến bạn khó tự tin trong giao tiếp. Quá trình nghe bằng tiếng Anh sau đó dịch lại sang tiếng Việt và tiếp tục chuyển thể một lần nữa từ Việt sang Anh trước khi nói ra tốn quá nhiều thời gian; đây là nguyên nhân chính khiến bạn đôi khi không thể bắt kịp tốc độ của người nói và rất khó khăn để diễn đạt trôi chảy, lưu loát những ý nghĩ của mình bằng tiếng Anh.

  • Thiếu tự tin

Nguyên nhân cuối cùng và cũng là quan trọng nhất cản trở khả năng giao tiếp tiếng Anh của bạn chính là sự tự tin. Do khả năng phát âm chưa chuẩn xác, tâm lý khi nói tiếng Anh thường e ngại và sợ mắc lỗi, khả năng phản xạ với tiếng Anh còn thấp dẫn đến bạn thường rơi vào trạng thái thiếu tự tin và ngập ngừng khi phải nói tiếng Anh. Dần dần theo thời gian, việc thiếu tự tin và tính chủ động trong giao tiếp sẽ trở thành thói quen xấu của bạn và khiến bạn có một niềm tin tiêu cực rằng mình không thể nào giao tiếp tốt bằng tiếng Anh.

Vấn đề cần suy nghĩ

- Sẽ rất lãng phí nếu tốt nghiệp THPT mà học sinh không có khả năng giao tiếp bằng tiếng Anh, bởi vậy cần đẩy mạnh việc thay đổi cách dạy và học cũng như thi cử môn tiếng Anh trong các trường phổ thông.

Nhiều gia đình đành phải cho con em đến các Trung tâm ngoại ngữ để học thêm với những học phí rất cao để mong con em mình có thể giao tiếp được, trong khi số giờ học tiếng Anh trong suốt thời phổ thông không phải là ít.

Làm sao để học sinh hào hứng trong giờ học?Làm sao để học sinh hào hứng trong giờ học?

- Giáo trình, sách giáo khoa tiếng Anh cần được đầu tư nhiều vào 2 kỹ năng còn yếu của học sinh là Nghe và Nói.

- Chuẩn hoá giáo viên dạy tiếng Anh cũng là một bài toán không dễ giải khi mà trình độ thực chất của giáo viên không đảm bảo (kể cả các giáo viên có chứng chỉ C1, C2, B1, B2 bằng cách nào đó).

- Chỉ thi trắc nghiệm THPT Quốc gia như hiện nay thì năng lực NGHE - NÓI của học sinh tốt nghiệp THPT liệu có tốt không?

- Việc chỉ đạo Đề án Ngoại ngữ 2020 đã được đánh giá là không hiệu quả trong thời gian qua, vậy còn những năm còn lại sẽ khắc phục như thế nào?

BigSchool tổng hợp 

 Bạn có thể đọc thêm bài "Tại sao bạn học kém tiếng Anh?"

Ý kiến bạn đọc:

Bạn hãy Đăng nhập để gửi ý kiến của mình.