Bộ Giáo dục và Đào tạo đối thoại với GS Hồ Ngọc Đại

  • 05/01/2020 | 13:35 GMT+7
  • 4.311 lượt xem

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ngày 3/1, Bộ GD&ĐT tổ chức cuộc đối thoại với GS.TSKH Hồ Ngọc Đại, PGS.TSKH Nguyễn Kế Hào cùng các cộng sự để lắng nghe ý kiến của nhóm tác giả sách giáo khoa CNGD và giải thích rõ thêm những vấn đề liên quan.

Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ chủ trì cuộc đối thoại. Tham dự có đại diện Văn phòng Chính phủ, lãnh đạo Vụ GDTH, lãnh đạo Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, lãnh đạo các Hội đồng thẩm định sách giáo khoa (SGK) lớp 1 mới cùng các phóng viên báo chí.
Quang cảnh cuộc đối thoạiQuang cảnh cuộc đối thoại

Quy trình và kết quả thẩm định SGK vừa qua 

Tại buổi gặp mặt, TS. Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ GDTH đã báo cáo vắn tắt quy trình thẩm định sách giáo khoa theo chương trình GDPT mới mà Bộ đã thực hiện. Theo đó, Bộ đã ban hành Thông tư 32 về Chương trình GDPT 2018 và Thông tư 33 về quy trình biên soạn, thẩm định sách giáo khoa theo chương trình GDPT 2018. Dựa trên hai thông tư này các tổ chức, cá nhân kết hợp với các nhà xuất bản (NXB) đã biên soạn sách giáo khoa theo yêu cầu chương trình tổng thể, chương trình môn học và tiến hành thực nghiệm bản mẫu sách, trước khi trình lên Bộ GD&ĐT thẩm định.

Tháng 6/2019, Bộ GD&ĐT ra thông báo số 543 về việc nhận bản thảo sách giáo khoa đúng theo chương trình để tổ chức thẩm định SGK lớp 1. Có 3 NXB đã gửi 49 bản thảo sách giáo khoa của đầy đủ các môn học và hoạt động giáo dục đến.

Theo thẩm quyền, Bộ GD&ĐT đã thành lập 9 Hội đồng thẩm định SGK các môn học lớp 1. Hội đồng này bao gồm các nhà khoa học, nhà giáo dục, nhà quản lý giáo dục có kinh nghiệm, uy tín về giáo dục và đại diện các tổ chức có liên quan; có ít nhất 1/3 tổng số thành viên là các nhà giáo đang giảng dạy môn học, hoạt động giáo dục ở cấp học tương ứng.

"Kết thúc vòng 1 Hội đồng có 2 lần gặp gỡ, đối thoại với tác giả SGK về mặt chuyên môn, để có những thống nhất trong đánh giá bản mẫu sách giáo khoa. Những bản mẫu được đánh giá Đạt nhưng cần sửa chữa sẽ được tiếp tục thẩm định vòng 2, sau khi tác giả điều chỉnh lại theo góp ý của Hội đồng. Quá trình thẩm định, cũng như vòng 1, Hội đồng sẽ mời tác giả lên trao đổi 2 lần, trước khi làm việc tập trung để nghe tác giả báo cáo những chỉnh sửa của sách; và trước khi thành viên Hội đồng bỏ phiếu Đạt hay không đạt. Tóm lại, những sách giáo khoa được thẩm định 2 vòng, cả quá trình thẩm định sẽ có 4 lần Hội đồng đối thoại với tác giả”, Vụ trưởng Thái Văn Tài nói.

Trong 49 bản thảo sách giáo khoa được gửi tới thẩm định, có 38 bản thảo được Hội đồng quốc gia đánh giá Đạt, 11 bản thảo được đánh giá Không đạt. Theo quy định trong Thông tư 33, những bản thảo sách giáo khoa Không đạt có thể sửa chữa, nộp thẩm định lại như thẩm định lần đầu. Thực tế hiện nay, phần lớn bản mẫu này đã được tác giả chỉnh sửa và gửi Bộ GD&ĐT thẩm định lại. Một số bản mẫu, tác giả muốn bảo lưu kết quả của mình nên không đề nghị thẩm định lại.
Ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vu Giáo dục Tiểu học báo cáo về quá trình thẩm định sách giáo khoa lớp 1Ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vu Giáo dục Tiểu học báo cáo về quá trình thẩm định sách giáo khoa lớp 1
Việc công bố kết quả các cuốn sách, với chức năng quản lý của mình, Bộ đã mời các NXB lên gặp nhiều lần đúng theo quy định và thông báo các nội dung liên quan. NXB có trách nhiệm thông báo lại đầy đủ với tác giả để thực hiện các nhiệm vụ và quyền lợi liên quan. Trong thông tư 33 quy định, nếu tác giả, NXB có ý kiến phân vân hay không đồng tình với kết luận của Hội đồng, thì NXB có thể gửi ý kiến chính thức để có những đối thoại theo quy định trong Thông tư 33. "Thực tế đến thời điểm này, trong 49 bản thảo sách giáo khoa được đề nghị thẩm định, chúng tôi không nhận được bất cứ thông tin phản ánh nào của 3 NXB này về quá trình làm việc của Hội đồng hay khiếu nại theo đúng thẩm quyền quy định" - Vụ trưởng Thái Văn Tài cho biết.

Thực hiện đúng các quy định của Luật, Nghị quyết về thẩm định SGK

Tháng 9/2019, PGS.TSKH Nguyễn Kế Hào có gửi thư kiến nghị về kết quả thẩm định SGK của GS Hồ Ngọc Đại tới Bộ trưởng GD&ĐT, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam. Theo Vụ trưởng Vụ GDTH  Thái Văn Tài, Bộ trưởng GD&ĐT đã rất trân trọng khi nhận được thư và tổ chức họp, giao Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ làm việc với các cơ quan chuyên môn của Bộ để có trả lời cho PGS.TS Nguyễn Kế Hào. Công văn trả lời, Bộ GD&ĐT đã nêu rõ các việc Bộ đã và đang thực hiện theo đúng thẩm quyền quy định trong các Luật, Nghị định hiện nay.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ GD&ĐT đã tiến hành rà soát chặt chẽ việc thẩm định sách giáo khoa và công bố danh sách sách giáo khoa được Bộ trưởng GD&ĐT phê duyệt theo đúng quy định. "Khẳng định rằng, cho đến nay, Bộ GD&ĐT đang làm đúng các quy định trong Luật, Nghị quyết Quốc Hội…", Vụ trưởng Vụ Giáo dục Tiểu học nói.

Về nội dung Thủ tướng chỉ đạo đánh giá lại chương trình thực nghiệm của GS Hồ Ngọc Đại, thực tế từ năm 2017 Bộ GD&ĐT chỉ đạo tổ chức thực hiện 2 vòng thẩm định. Ở vòng 1 Hội đồng thẩm định (gồm 13 thành viên) do Viện Khoa học giáo dục thẩm định, kết luận chương trình thực nghiệm của GS Hồ Ngọc Đại phù hợp với chương trình hiện hành và đề xuất cho phép thực hiện thêm 1 năm đến khi chương trình GDPT mới triển khai. Vòng thẩm định thứ 2 có sự tham gia thêm của Vụ GDTH, đã kết luận tài liệu Công nghệ Giáo dục (CNGD) còn một số lỗi cần được sửa chữa và nếu sửa chữa sẽ được thực hiện tiếp 1 năm đến khi thực hiện chương trình mới. "Như vậy, việc đánh giá chương trình thực nghiệm, Bộ GD&ĐT đã làm từ 2017. Bộ sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ về kết quả này", Vụ trưởng Thái Văn Tài cho hay.

Sách CNGD  chưa đáp ứng yêu cầu của chương trình GDPT mới

Tại cuộc trao đổi, các Chủ tịch Hội đồng thẩm định khẳng định các thành viên Hội đồng có năng lực chuyên môn tốt, thái độ làm việc nghiêm túc, công bằng, khoa học… Quá trình thẩm định, các hội đồng đã rất linh hoạt trong vận dụng các tiêu chí thẩm định SGK mà Bộ GD&ĐT đã đề ra, tôn trọng sự đa dạng, khác biệt, sáng tạo riêng của các cuốn sách.
PGS.TS Trần Kiều - Chủ tịch Hội đồng thẩm định SGK môn Toán trao đổi về quá trình làm việc của Hội đồng thầm địnhPGS.TS Trần Kiều - Chủ tịch Hội đồng thẩm định SGK môn Toán trao đổi về quá trình làm việc của Hội đồng thầm định
PGS.TS Trần Kiều - Chủ tịch Hội đồng thẩm định SGK môn Toán nêu nguyên tắc không thể thay thế, khi quốc gia có một chương trình GDPT mới là cùng với đó phải có SGK được viết theo các yêu cầu của chương trình đó. Bộ sách này dứt khoát phải được thẩm định trước khi đưa vào triển khai trong các nhà trường. Những SGK dùng cho chương trình cũ sẽ không còn hiệu lực.

"Có một tiêu chuẩn rất quan trọng mà cả Bộ GD&ĐT và tất cả tác giả SGK phải tuân theo là SGK phải đáp ứng chương trình GDPT mới, cả về nội dung, mục tiêu, yêu cầu cần đạt. Cấu trúc SGK là cấu trúc chung của chương trình. Nhưng bản mẫu SGK của GS Hồ Ngọc Đại có cấu trúc được viết từ thời Liên Xô, làm đảo lộn cấu trúc của chương trình GDPT mới. Hầu hết các phần nội dung trong sách Toán 1 của thầy được lấy từ lớp trên xuống, những yếu tố đại số được đưa xuống rất sớm", Chủ tịch Hội đồng thẩm định SGK môn Toán lớp 1 nói. Ông cho rằng, học trò lớp 1 không cần thiết học những nội dung nặng nề của lớp trên và việc học Toán đối với trẻ lớp 1 nên được diễn ra một cách tự nhiên, phù hợp với tâm sinh lý của trẻ.

GS.TS Mai Ngọc Chừ  - thành viên Hội đồng thẩm định SGK môn Tiếng Việt; PGS.TS Lê Anh Vinh - Phó viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đánh giá tốt tư tưởng và đóng góp của tài liệu CNGD trong việc dạy tiếng Việt cho trẻ giai đoạn vừa qua. Tuy nhiên, giống các ý kiến ở trên, hai chuyên gia đều cho rằng, sách cần được chỉnh sửa để đáp ứng yêu cầu của chương trình mới, bởi chương trình là pháp lệnh, SGK là tài liệu cụ thể hóa chương trình.
GS Hồ Ngọc Đại trao đổi tại cuộc đối thoạiGS Hồ Ngọc Đại trao đổi tại cuộc đối thoại
Dành nhiều thời gian trong quá trình trao đổi để nói về quá trình 40 năm nghiên cứu, viết và thực nghiệm tài liệu CNGD, GS Hồ Ngọc Đại khẳng định đây là "công trình khoa học nghiêm túc", được thực hiện bằng tâm huyết và trách nhiệm của ông với sự nghiệp giáo dục quốc gia. Việc bản thảo SGK Công nghệ giáo dục bị loại khi thẩm định SGK cho chương trình GDPT mới, GS Hồ Ngọc Đại khẳng định "không oán trách một chút nào các nhà thẩm định" và "không có ý kiến chê bai Hội đồng thẩm định". Tuy nhiên, cộng sự của GS Hồ Ngọc Đại – PGS.TS Nguyễn Kế Hào thì cho rằng nên tiếp tục sử dụng tài liệu này như trong chương trình GDPT mới. Dẫn ý kiến của GS Trần Ngọc Thêm về việc nên thẩm định sách CNGD theo "một cách khác", PGS.TS Nguyễn Kế Hào đề nghị Bộ GD&ĐT chú trọng đánh giá của thực tiễn trong việc thẩm định các bản mẫu SGK.

Không công bằng khi dùng cách thẩm định khác cho SGK CNGD

Lắng nghe các chia sẻ của GS Hồ Ngọc Đại, PGS.TS Nguyễn Kế Hào và các thành viên Hội đồng thẩm định, Bộ GD&ĐT đã thẩm định việc triển khai đề tài nghiên cứu khoa học được GS Hồ Ngọc Đại thực hiện đối với việc giảng dạy tiếng Việt cho học sinh lớp 1 chương trình GDPT hiện hành, Bộ GD&ĐT đã thực hiện 2 lần trong năm 2017, 2018. Các kết luận đều khẳng định, đồng ý để tài liệu CNGD được thực hiện đến khi triển khai chương trình GDPT mới.

Nghị quyết 88 của Quốc hội đã quy định, các bản thảo sách giáo khoa phải được thẩm định cồng bằng như nhau, do đó nếu thẩm định sách CNGD theo "một cách khác" là không công bằng với những SGK còn lại. Việc SGK phải đáp ứng yêu cầu của chương trình GDPT mới – là chương trình duy nhất, thống nhất trong cả nước, cũng được quy định rõ ràng trong Nghị quyết 88, buộc mọi SGK muốn được phê duyệt cho phép sử dụng trong chương trình GDPT mới phải tuân theo.
Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ cho rằng, khó có cách thẩm định khác với sách Công nghệ giáo dụcThứ trưởng Nguyễn Hữu Độ cho rằng, khó có cách thẩm định khác với sách Công nghệ giáo dục
"Các ý kiến của Hội đồng thẩm định và đại diện Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam đều kiến nghị GS Đại điều chỉnh lại sách CNGD để phù hợp với chương trình GDPT mới và có thể tham gia giảng dạy trong các nhà trường phổ thông. Điều này rất tốt cho ngành giáo dục vì thực hiện xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa cần huy động các nguồn lực để làm sách và cần nhiều SGK hay cho học sinh. Bộ GD&ĐT cũng rất mong muốn với cùng một công thức, một quy trình, một cách thẩm định SGK như đã làm với các cuốn sách khác, sách CNGD sẽ có cách phù hợp để đưa vào giảng dạy trong các trường học; không phải năm nay thì có thể là những năm sau", Thứ trưởng Nguyễn Hữu Độ nói.

Trung tâm Truyền thông Giáo dục
Nguồn: Bộ GD&ĐT.

BigSchool: Để hiểu thêm về cuộc đối thoại xin chia sẻ các video của các phóng viên báo chí đã ghi lạị.
Ý kiến của GS Hồ Ngọc Đại

Ý kiến của GS Trần Đình Sử 


Ý kiến nhiều chuyên gia

Ý kiến tiếp của GS Hồ Ngọc Đại

 

 

 

Ý kiến bạn đọc:

Bạn hãy Đăng nhập để gửi ý kiến của mình.

Đề thi mới nhất

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 8

Tống Phước Hiển

133 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 9

Tống Phước Hiển

102 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 6

Tống Phước Hiển

125 lượt thi

Toán học & kết nối tuần 3

Môn Toán học - Lớp 7

Tống Phước Hiển

94 lượt thi

Bài kiểm tra cuối kì II (Cuối năm)

Môn Toán học - Lớp 5

xtoan78

60 lượt thi

Xem thêm

Bài giảng mới nhất

Ghi số tự nhiên

Ghi số tự nhiên

Nguyễn Sáng

Toán học - Lớp 6

Xem thêm